سوره نجم — آیه 19

معانی کلمات:

• أَفَرَأَيْتُمُ: آیا دیدید؟ (خطاب به مشرکان قریش)
• اللَّاتَ: نام بت معروفی از قبیله ثقیف در طائف
• الْعُزَّى: نام بت دیگری که از درخت سمر (نوعی درخت بیابانی) بود و قبیله غطفان آن را میپرستید

تفسیر آیه:

ای مشرکان قریش! آیا این بتهایی را که به جای خدا میپرستید، دیدهاید و درباره آنها اندیشیدهاید؟ بت «لات» که در طائف قرار داشت و قبیله ثقیف آن را میپرستید، و بت «عزی» که درختی بود که قبیله غطفان آن را مقدس میشمردند — آیا اینها توانایی هیچ کاری دارند؟ آیا این جمادات بیجان میتوانند سودی برسانند یا ضرری دفع کنند؟ آیا شایسته است که آنها را همتای خداوند یکتا قرار دهید و آنها را بپرستید؟

این آیه در ادامه آیات پیشین نازل شده که مشرکان ادعا میکردند فرشتگان دختران خدا هستند. خداوند با این استفهام انکاری، آنان را به اندیشه دعوت میکند که این بتهای سنگی و چوبی که با دست خود ساختهاند، چه ارزش و جایگاهی دارند که آنها را در کنار خداوند متعال قرار میدهند و برای آنها سهمی از عبادت قائل میشوند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه ما را به تفکر و اندیشه در معبودان خود دعوت میکند؛ آیا شایسته است انسان موجودی بیجان و بیاختیار را بپرستد که نه میشنود، نه میبیند و نه توانایی هیچ کاری دارد؟
• توحید و یکتاپرستی اساس دین اسلام است و هرگونه شرک، چه به صورت بتپرستی و چه به صورتهای دیگر، محکوم و باطل است.
• قرآن کریم همواره انسانها را به خردورزی و اندیشه دعوت میکند و از تقلید کورکورانه از نیاکان و خرافات بازمیدارد.
• نعمت عقل و اندیشه بزرگترین سرمایه انسان است که باید در مسیر شناخت حق و باطل به کار گرفته شود، نه در راه پرستش موجودات بیارزش.