Qamar surasi — Oyat 25

Kalimalarning ma'nolari:

• Az-Zikr: Vahiy, ilohiy ta'limot.
• Ushir: Kibrli, o'zini katta oladigan, haddan oshgan, bosiqlik qilgan.

Tafsir:

Qavmning kattalari Payg'ambar alayhissalomga ishonmay, hayrat va inkor bilan dedilar: "Vahiy va ilohiy ta'limot shunchaki bizning oramizdan biriga — Muhammadga tushirildimi? Axir u ham biz kabi oddiy bir inson-ku! Nega u bizdan ustun bo'lib qoldi?!" Ular bu so'z bilan Payg'ambarning haqqoniyligini tan olishdan bosh tortdilar va o'zlarini unga teng deb bildilar. So'ngra o'zlarining bu inkorini oqlash uchun yolg'on va bo'hton gaplarga o'tib: "Yo'q, u shunchaki yolg'onchi va kibrli, haddan oshgan odamdir", dedilar. Ular Payg'ambar alayhissalomning da'vatini rad etish uchun avval uning shaxsini kamsitishga, keyin esa unga yolg'onchilik va takabburlikni nisbat berishga urindilar. Holbuki, ularning o'zlari oxir-oqibat azobni ko'rib, kim haqiqatan yolg'onchi va kibrli ekanini bilib oladilar.

Foydalar:

1. Inson o'zidan yuqori martabaga erishgan kishini ko'rganda, hasad va kibrga berilib, haqiqatni inkor etmasligi kerak. Chunki Alloh taolo o'z hikmati bilan kimni xohlasa, o'shani tanlaydi.
2. Payg'ambarlar va ulug' zotlar ko'pincha oddiy insonlar orasidan chiqadilar. Bu esa ularning qavmlariga yaqin bo'lishlari va ularning ahvolini yaxshi bilishlari uchundir.
3. Haqni inkor etgan kishi, odatda, o'zining ojizligini yashirish uchun boshqalarni yolg'onchi va kibrli deb ataydi. Bu esa ularning zaifligidan dalolat beradi.
4. Alloh taoloning hukmi g'olibdir. Kofirlarning hiyla-nayranglari, garchi vaqtincha muvaffaqiyat qozonsa ham, oxir-oqibat barbod bo'ladi va ularning yolg'onchiligi oshkor bo'ladi.
5. Bu qissadan saboq olish kerak: har qanday da'vat va e'tiqodda haqiqatni izlash, shaxsiy manfaat va kibrdan voz kechish lozim.