Qamar surasi — Oyat 26

Kalimalarning ma’nolari:

• الأَشِرُ: mutakabbir, haddidan oshgan, kibr-u havo bilan to‘lgan, yomon xulqli kishi.

Tafsir:

Quraysh kofirlari Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga istehzo qilib: “Bizlardan biriga — bir oddiy odamga vahiy tushibdimi?!” deyishgan edi. Ular uni yolg‘onchi va mutakabbir deb atashdi. Shunda Alloh taolo ularga tahdid bilan javob beradi: “Ertaga — ya’ni qiyomat kunida yoki ularga azob tushadigan kunda — kim yolg‘onchi va mutakabbir ekanini bilib oladilar”. Ya’ni, ular o‘sha kuni haqiqatni o‘z ko‘zlari bilan ko‘rib, Payg‘ambar (s.a.v.)ning rostgo‘y ekanini va o‘zlarining yolg‘onchi hamda haddidan oshgan kimsalar ekanini anglab yetadilar. Bu dunyoda Badr jangida va oxiratda qiyomat kunida ular bu haqiqatni yaqqol ko‘radilar. O‘shanda ularning pushaymonligi foyda bermaydi, chunki azob ularni qamrab oladi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o‘z Payg‘ambarini dushmanlarining so‘zlaridan himoya qiladi va ularning yolg‘on da’volarini rad etadi. Bu mo‘minlarga sabr va ishonch bag‘ishlaydi.
2. Kibr va haddidan oshish — kofirlarning xarakteri bo‘lib, mo‘min banda bunday illatlardan yiroq bo‘lishi kerak.
3. Har bir zolim va yolg‘onchi, qancha vaqt o‘tsa ham, oxir-oqibat haqiqatni ko‘radi va o‘z qilmishining jazosini tortadi. Bu — adolatning g‘alabasi va mo‘minlar uchun tasalli manbaidir.
4. Oyatda “g‘ado” (ertaga) so‘zi bilan vaqt yaqinlashtirilgan — bu Allohning azobi tez kelishini va har bir narsa Uning huzurida ma’lum muddatga ega ekanini bildiradi. Mo‘min banda doim o‘zini Allohning nazoratida his qilib, to‘g‘ri yo‘ldan og‘ishmaydi.