Rəhman surəsi — Ayə 21

Ayənin izahı:

1) Bəzi kəlmələrin mənası:

• فَبِأَيِّ — "hansı ilə", "hansına görə" mənasında sual bildirir.
• آلَاءِ — "nemətlər", "ne'mətlər", "lütflər" deməkdir. Bu kəlmə ərəb dilində Allahın insanlara və cinlərə bəxş etdiyi saysız-hesabsız nemətləri ifadə edir.
• رَبِّكُمَا — "sizin ikinizin Rəbbi", yəni insanlar və cinlər cəmiyyətinə xitab olunur.
• تُكَذِّبَانِ — "yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz" mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsində dəfələrlə təkrarlanan mübarək bir xitabdır. Uca Allah insanlara və cinlərə müraciət edərək buyurur: "Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız?"

Allah-Təala bu surədə Öz qüdrətinin, mərhəmətinin və sonsuz nemətlərinin dəlillərini bir-bir sadalayır: insanın yaradılışı, Quranın öyrədilməsi, günəşin və ayın nizamlı hərəkəti, bitkilərin və ağacların səcdəsi, göyün yüksəldilməsi, tərəzinin qurulması, yerin canlılar üçün döşənməsi, orada yetişən meyvələr, xurma ağacları, dənli bitkilər, ətirli çiçəklər... Bütün bunlar Allahın insana və cinə bəxş etdiyi əvəzsiz nemətlərdir.

Bu ayə həm də bir sual-tərbiyə üsuludur. İnsanı düşünməyə, şükr etməyə və nemətləri verən Rəbbi tanımağa dəvət edir. Çünki bu qədər nemətə baxmayaraq, bəzi insanlar və cinlər hələ də Allahın varlığını, birliyini və ya Onun verdiyi nemətləri inkar edirlər. Ayə onlara xitab edərək soruşur: "Bütün bu nemətləri sizə verən Rəbbinizin hansı birini yalan sayırsınız? Hansı birini inkar edə bilərsiniz?"

Bu sual əslində bir xəbərdarlıqdır və eyni zamanda bir dəvətdir. Çünki insan nə qədər düşünsə, görəcək ki, hər nəfəs alışı, hər yediyi yemək, hər içdiyi su, hər gördüyü gözəllik — hamısı Allahın lütfüdür. Heç birini öz gücü ilə yaratmamışdır. Buna görə də şükür etmək, Ona ibadət etmək və nemətlərini inkar etməmək lazımdır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın nemətlərini saymaqla bitirə bilmərik. Ona görə də hər zaman "Əlhamdülillah" deməli, Onun verdiyi hər şeyə razı qalmalı və bu nemətləri Onun yolunda istifadə etməliyik. Bu, həm dünya səadətinə, həm də axirət xoşbəxtliyinə aparan yoldur.