Rəhman surəsi — Ayə 26

Sözlərin izahı:

• كُلُّ: hər, bütün.
• مَنْ: kim, kimsə — burada canlı varlıqları bildirir.
• عَلَيْهَا: onun üzərində — yəni yerin üzərində.
• فَانٍ: fani, yox olub gedən, həlak olan.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala buyurur ki, yer üzərində olan bütün canlılar — insanlar, cinlər, heyvanlar və digər məxluqat — hamısı fani, yəni bir gün mütləq yox olacaq, ölüb gedəcəkdir. Heç bir məxluq bu qanundan kənarda qala bilməz. Nə qədər güclü, nə qədər zəngin, nə qədər uzun ömürlü olsa da, hər kəs son nəticədə ölümə məhkumdur. Yalnız Allah-Təalanın Özü əbədidir, Onun varlığı heç vaxt sona çatmaz.

Bu ayə insanın qəlbində dünya həyatına qarşı bir oyanış yaradır. İnsan dərk edir ki, bu dünya keçicidir, buradakı mal-dövlət, şöhrət və hakimiyyət heç kiminlə qalmayacaq. Əsl əbədilik isə yalnız Allah-Təalanın yanındadır. Ona görə də ağıl sahibi insan üçün ən doğru yol, bu fani dünyaya bağlanmaq yerinə, əbədi olan Allaha yönəlmək, Onun razılığını qazanmağa çalışmaqdır.

Bu ayə həm də qəlblərə təvazökarlıq aşılayır: insan nə qədər qüdrətli olsa da, bir gün torpağa qayıdacağını xatırlayaraq təkəbbürdən uzaq durmalı, özünü Allahın qarşısında aciz bir bəndə kimi dərk etməlidir. Bu dərk isə insanı Allaha yaxınlaşdıran ən gözəl yollardan biridir.

Ey insan! Bu ayə sənə xatırladır ki, sənin ömrün də bir gün sona yetəcək. Elə isə bu qısa ömrünü elə keçir ki, əbədi həyatda səni sonsuz səadət gözləsin. Allaha yönəl, Onun kəlamını oxu və anla, çünki yalnız Onun yanında həqiqi əbədilik və əsl hüzur vardır.