سوره واقعه — آیه 19

معانی کلمات:

• «لَا یُصَدَّعُونَ»: صداع به سراغشان نمیآید؛ سرشان از نوشیدن آن درد نمیگیرد.
• «یُنزِفُونَ»: عقلشان زایل نمیشود و مست نمیگردند (برخی مفسران گفتهاند: از بین رفتن عقل بر اثر شراب).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، ویژگیهای شراب بهشتی را بیان میکند تا بندگان مؤمن را به نعمتهای جاودانهای که برای آنان آماده شده، مشتاق سازد. شراب بهشتی با شراب دنیوی که مایهی دردسر و پشیمانی است، کاملاً تفاوت دارد. در دنیا، نوشیدن شراب غالباً با سردردهای شدید، از دست رفتن عقل و شعور، و پشیمانی همراه است؛ اما شراب بهشتی چنان لذیذ و پاکیزه است که هیچ اثر منفی بر جسم و روح انسان نمیگذارد. نه از نوشیدن آن سردردی به سراغ بهشتیان میآید و نه عقل و هوش آنان دچار اختلال میشود. بلکه برعکس، این شراب طهور، لذت و سرور خالصی را برای آنان به ارمغان میآورد که هیچگونه ناخوشایندی با آن آمیخته نیست. این آیه نشان میدهد که خداوند برای اولیای خود، لذتی پاک و بیآلایش فراهم کرده است که در آن هیچ نقص و عیبی وجود ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند کریم، نعمتهای بهشتی را کامل و بینقص آفریده است؛ برخلاف لذتهای دنیوی که همواره با رنج و عوارض همراهاند. این نشانهی رحمت گستردهی الهی نسبت به بندگان مؤمن است.
• اسلام دین اعتدال و پاکیزگی است؛ چنانکه حتی در توصیف نعمتهای بهشتی، بر پاکی و سلامت عقل تأکید میکند تا مسلمانان بیاموزند که هر لذتی که به عقل و جسم آسیب برساند، در نظام ارزشی اسلام جایگاهی ندارد.
• این آیه، مؤمنان را به صبر و پرهیز از لذتهای زودگذر و پرعارضهی دنیوی دعوت میکند و آنان را به لذتهای جاودانهای که خداوند برایشان مهیا کرده، امیدوار میسازد؛ لذتهایی که نه سردرد دارد و نه پشیمانی، نه مستی و نه تباهی.