سوره واقعه — آیه 18

معانی کلمات:

• أکواب: جمع «کوب»، به ظرفی گفته میشود که دسته و لوله ندارد.
• أباریق: جمع «إبریق»، به ظرفی گفته میشود که دسته و لوله (خرطوم) دارد.
• کأس: جام یا پیالهای که در آن شراب مینوشند.
• معین: آب یا شرابی که از چشمه جاری و روان است و هرگز قطع نمیشود.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال به توصیف نعمتهای بهشتی برای بندگان مؤمن خود میپردازد و میفرماید که غلامان و خدمتکاران جوان و همیشهشاداب بهشتی، برای نوشیدن شراب طهور، ظرفهایی را به دور آنان میگردانند. این ظرفها شامل «أکواب» یعنی جامهای بدون دسته و لوله، «أباریق» یعنی پارچها و ظرفهایی که دسته و لوله دارند تا نوشیدن از آنها آسانتر باشد، و «کأس» یعنی جامهای مخصوص نوشیدن، میباشد. این نوشیدنی از «معین» است؛ یعنی از چشمهای جاری و همیشه روان در بهشت سرچشمه میگیرد که نه هرگز قطع میشود و نه تمام میگردد. این شراب بهشتی برخلاف شرابهای دنیوی، نه سبب سردرد و سرگیجه میشود و نه عقل و هوش را زایل میکند؛ بلکه لذتبخش و گواراست و نشاطی پایدار به انسان میبخشد.

فواید و درسهای آیه:

1. نعمتهای بهشتی فراتر از تصور بشر است: خداوند با توصیف این ظرفها و نوشیدنیهای گوناگون، نشان میدهد که نعمتهای بهشت نه تنها از نظر کمیت بلکه از نظر کیفیت نیز بینهایت است و هیچ چشمی نظیر آن را ندیده است.
2. پاداش مؤمنان، پاداشی جاودان و بیپایان است: جاری بودن شراب از چشمه «معین» که هرگز قطع نمیشود، یادآور این حقیقت است که نعمتهای بهشت ابدی و همیشگی است و هیچ زوال و پایانی ندارد.
3. لذت حلال و پاکیزه، بدون عوارض منفی: در دنیا، لذتها اغلب با دردسرها و عوارضی همراه است، اما در بهشت، خداوند لذتی خالص و بدون هیچ آسیب و ضرری به بندگانش عطا میکند؛ این نشاندهنده رحمت و لطف بیپایان خداوند نسبت به بندگان مطیع است.
4. ترغیب به تقوا و عمل صالح: این توصیفات زیبا و دلنشین، انگیزهای قوی در دل مؤمنان ایجاد میکند تا با ایمان و عمل صالح، خود را برای رسیدن به چنین نعمتهای جاودانی آماده سازند و از زرق و برق زودگذر دنیا چشم بپوشند.