Voqia surasi — Oyat 84

Kalima ma'nolari:

• حينئذٍ: o'sha paytda, jon chiqish vaqtida.
• تنظرون: qarayapsiz, ko'rib turibsiz.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo insonning ojizligini va o'lim haqiqatini bayon qilmoqda. Qachonki insonning joni halqumiga yetib, jon berish holatiga kelganda, sizlar — o'sha yerda hozir bo'lganlar — unga qarab turasiz. Uning oldida turib, jon berayotganini o'z ko'zingiz bilan ko'rasiz. Ammo shu paytda ham siz unga hech qanday yordam bera olmaysiz, uning jonini qaytara olmaysiz yoki o'limni to'xtata olmaysiz. Sizlar shunchaki guvoh bo'lib, qarabsiz-u, lekin hech narsa qila olmaysiz. Bu holat insonning butunlay ojiz ekanini va Allohning qudrati oldida hech narsa qila olmasligini ko'rsatadi. Alloh taolo bandasiga bizning farishtalarimiz undan ham yaqinroqdirlar, lekin sizlar ularni ko'rmaysizlar. Ya'ni, o'lim farishtalari (Azroil va uning yordamchilari) o'sha yerda hozir bo'lib, jonni olish bilan mashg'ul bo'ladilar, ammo sizlar ularni ko'ra olmaysizlar.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o'lim haqiqatini eslatib, u haqida o'ylashga undaydi. O'lim har bir jon uchun muqarrardir va undan qochib qutulib bo'lmaydi.
2. Inson o'zining ojizligini tan olishi va faqat Allohga tavakkal qilishi lozim. Jon berish paytida eng yaqin qarindoshlar ham, eng kuchli tabiblar ham hech narsa qila olmaydi.
3. Bu oyat insonni oxiratga tayyorgarlik ko'rishga, yaxshi amallar qilishga va gunohlardan qochishga chorlaydi. Chunki o'lim lahzasi har bir inson uchun keladi va u o'sha paytda o'z amallariga qarab jazolanadi.
4. Allohning qudrati va hukmronligi hamma narsadan ustundir. Uning amrisiz hech qanday jon olinmaydi va hech qanday ish amalga oshmaydi. Shuning uchun inson doimo Allohga bo'ysunishi va Uning amrlariga itoat qilishi kerak.