Voqia surasi — Oyat 85

Kalimalarning ma'nolari:

• Aqrab: yaqinroq.
• Tubsirun: ko'rasizlar, ilg'aysizlar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo insonning o'lim lahzasidagi holatini bayon qilmoqda. Qachonki, insonning joni halqumiga yetib, jon berish arafasida bo'lsa, atrofida turgan qarindoshlari va yaqinlari unga qarab turishadi. Ular bechora odamning oldida ojiz bo'lib, hech narsa qila olmaydilar. Na uning jonini ushlab qolishga, na uning azobini yengillashtirishga qodirlar.

Agar ular haqiqatan ham qudratli bo'lsalar, nega o'sha jonni tanadan chiqib ketishidan saqlab qolmaydilar? Buning iloji yo'q, chunki jonni oluvchi faqat Allohning amri bilan yuborilgan farishtalardir. Alloh taolo o'z ilmi, qudrati va farishtalari orqali o'sha o'lim to'shagidagi banda uchun uning yonida turgan odamlardan ham yaqinroqdir. Uning ahvolini to'liq biladi, uning jonini olishga to'liq qodirdir. Lekin odamlar buni ko'rmaydilar, chunki ular farishtalarni va Allohning amrini ilg'ay olmaydilar. Bu holat ularning ko'z o'ngida sodir bo'layotgan bo'lsa-da, ular buni his qila olmaydilar.

Foydalar:

• Insonning ixtiyori va qudrati cheklangan ekanini anglab, o'zini kibr-havoga berib qo'ymasligi kerak. Eng og'ir damlarda ham faqat Allohning yordami va qudrati yetarli ekanini bilish lozim.
• O'lim haqiqatini eslash insonni dunyoga berilib ketishdan saqlaydi va oxiratga tayyorgarlik ko'rishga undaydi.
• Alloh taoloning bandasiga bo'lgan yaqinligi — ilmi va qudrati bilan ekanini bilish mo'min qalbini taskin beradi va Unga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi.
• Bu oyat insonni o'lim lahzasini eslab, har bir amalini o'ylab qilishga chorlaydi, chunki o'sha daqiqada hech kim yordam bera olmaydi, faqat imon va solih amallargina foyda beradi.