سوره مجادله — آیه 19

معانی کلمات:

• اسْتَحْوَذَ: چیره شد، غالب آمد و تسلط کامل یافت.
• حِزْب: گروه، پیروان و سپاهیان.
• خَاسِرُونَ: زیانکاران، کسانی که سرمایه وجود خود را از دست دادهاند.

تفسیر آیه:

شیطان بر آنان چیره شده و بر دلهایشان تسلط یافته است؛ زیرا آنها از او اطاعت کردند و در پی وسوسههایش رفتند. این چیرگی چنان عمیق بود که یاد خدا را از دلهایشان زدود و آنها را از یادآوری اوامر الهی و عمل به طاعتش غافل کرد. به گونهای که نه به آنچه خداوند دوست دارد عمل کردند و نه از آنچه او ناپسند میشمارد پرهیز نمودند. اینان همان گروه و سپاهیان شیطان و پیروان او هستند. آگاه باشید که حزب شیطان و یاران او همان زیانکاران حقیقی در دنیا و آخرتاند؛ زیرا در دنیا هدایت را با گمراهی و ایمان را با کفر معاوضه کردند و در آخرت نیز نعمت جاودان بهشت را از دست دادند و خود را در معرض عذاب همیشگی قرار دادند.

فواید و پیامهای آیه:

• تسلط شیطان بر انسان هرگز قهری و بدون اختیار نیست؛ بلکه در پی اطاعت انسان از وسوسههای او پدید میآید. پس هر کس خود را از دام شیطان رها سازد، در امان خواهد ماند.
• ذکر خدا و یاد او سپری محکم در برابر نفوذ شیطان است؛ هر که از یاد خدا غافل شود، در حقیقت راه را برای سلطه شیطان بر دل خویش باز کرده است.
• پیروی از شیطان، انسان را به وابستگی به گروهی میکشاند که سرانجامشان جز خسران و زیان نیست؛ پس عاقل کسی است که با پیوستن به حزب خدا و پیروی از رحمت او، سعادت ابدی را برای خود تضمین کند.
• این آیه هشداری است که در ارزیابی نهایی، تنها معیار سود و زیان، رضایت خداوند است؛ نه ظواهر فریبنده دنیا که شیطان آن را آراسته است.