Sure Mücâdele — Ayet 2

Kelime Anlamları:

• Yüzhar (يُظَاهِرُونَ): Zıhar yapmak; bir erkeğin karısına "Sen bana annemin sırtı gibisin" diyerek onu kendisine haram kılmasıdır. Bu, cahiliye döneminde boşama şekli olarak kullanılırdı.
• Münker (مُنكَرًا): Akıl ve din açısından çirkin görülen, reddedilen söz.
• Zûr (زُورًا): Yalan, batıl ve gerçeğe aykırı olan söz.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, zıhar yapan müminleri uyarmakta ve bu davranışın ne kadar büyük bir hata olduğunu beyan etmektedir. Zıhar; bir erkeğin hanımına "Sen bana annemin sırtı gibisin" veya buna benzer sözler söyleyerek onu kendisine haram kılmasıdır. Bu söz, cahiliye döneminde bir boşama şekli olarak kabul edilirdi. Ancak İslam dini bu batıl anlayışı reddetmiş ve bu sözün hiçbir geçerliliği olmadığını açıkça bildirmiştir.

Allah Teâlâ buyuruyor ki: "Sizden kadınlarına zıhar yapanlar bilsinler ki, o kadınlar onların anneleri değildir." Bir erkek, hanımına ne kadar benzer sözler söylerse söylesin, bu söz onu gerçek annesi yapmaz. Gerçek anneler, insanı doğuran kadınlardır. Hanım ise ancak bir eştir; onun hükmü ve konumu annelik makamıyla asla kıyaslanamaz. Bu sözü söyleyen kişi, hem aklın kabul etmeyeceği çirkin bir söz söylemiş hem de Allah'a karşı büyük bir yalan işlemiş olur. Çünkü bu söz, hem dinen reddedilen bir ifadedir hem de gerçeği yansıtmayan bir yalandır.

Burada Müslümanlar için çok önemli bir ders vardır: Dil, insanın en büyük nimetlerinden biridir; ancak aynı zamanda en büyük tuzaklardan da biri olabilir. Kişi, ağzından çıkan sözlerin hesabını vereceğini unutmamalıdır. Zıhar gibi sözler, kişinin hem kendisine hem ailesine zarar verir, huzuru bozar ve toplumda fitneye sebep olur.

Ancak âyetin sonunda Yüce Allah'ın rahmet kapısı aralanmaktadır: "Şüphesiz Allah çok affedicidir, çok bağışlayıcıdır." Bu, ümitsizliğe kapılmamamız gerektiğini gösterir. Kim bu hatayı işlemişse, tövbe edip Allah'a yönelmeli ve O'nun koyduğu kefaret hükümlerini yerine getirmelidir. Allah Teâlâ, tövbe eden kullarını sever ve onların günahlarını bağışlar. Bu âyet, Müslümanlara hem bir uyarı hem de bir müjdedir: Hata işleyen herkes, samimi bir tövbe ile Rabbine döndüğünde O'nun affına mazhar olabilir.

Sevgili kardeşlerim! Bu vesileyle şunu unutmayalım: Aile hayatı, sevgi ve merhamet üzerine kuruludur. Sözlerimizle, davranışlarımızla bu kutsal bağı korumalıyız. Zıhar gibi cahiliye kalıntısı sözlerden uzak durmalı, eşlerimize karşı güzel sözler söylemeli ve Allah'ın rızasını gözetmeliyiz. Unutmayalım ki, en güzel söz, Allah'ın razı olduğu sözdür; en güzel davranış ise O'nun emirlerine uygun olandır. Rabbimiz bizleri affeden, bağışlayan ve tövbeleri kabul edendir. O'nun rahmetinden ümit kesmeyelim ve her zaman O'na yönelim.