سوره حشر — آیه 13

معانی کلمات:

• رَهْبَةً: ترس و هراس شدید.
• یَفْقَهُونَ: درک میکنند، میفهمند.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! ترس و هراسی که منافقان و یهود از شما در دل دارند، از ترسشان از خداوند شدیدتر و بیشتر است. این بدان سبب است که آنان قومی هستند که عظمت خداوند را درک نمیکنند و نمیدانند که تنها او سزاوار ترس و خشیت است. اگر آنان حقیقتاً خدا را میشناختند و به قدرت و سلطه او بر همه چیز ایمان داشتند، میدانستند که خداوند است که شما را بر آنان مسلط کرده و ترس از شما را در دلهایشان افکنده است. بنابراین، ترس آنان از شما در حقیقت ناشی از عدم شناخت آنان از خداوند و بیتوجهی آنان به قدرت بیپایان اوست.

فواید و پیامهای آیه:

1. ایمان به خداوند، منشأ عزت و اقتدار مؤمنان است: ترسی که دشمنان از مؤمنان دارند، ریشه در قدرت الهی دارد که به آنان عطا شده است. این نشان میدهد که عزت و پیروزی مؤمنان تنها به اذن خداوند است.
2. شناخت خداوند، عامل ترس و خشیت واقعی: کسی که خدا را به درستی بشناسد، تنها از او میترسد و از غیر او هراسی به دل راه نمیدهد. نادانی و بیخبری از عظمت خداوند، انسان را به ترس از مخلوقات دچار میکند.
3. دلهای مؤمنان، مایه رعب دشمنان: خداوند محبت و هیبت مؤمنان را در دلهای دشمنانشان میاندازد، حتی اگر آنان از نظر ظاهری قویتر باشند. این یک وعده الهی برای آرامش و اطمینان خاطر مؤمنان است.
4. اهمیت فهم و بصیرت در دین: عدم درک و فهم صحیح از دین و خداوند، انسان را به انحراف و ترسهای بیجا میکشاند. بنابراین، طلب علم و بصیرت دینی از مهمترین وظایف هر مسلمان است.
5. امیدواری به نصرت الهی: این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که هرچند دشمنانشان بسیار باشند، اما خداوند ترس و رعب آنان را در دلهای دشمنان قرار میدهد و این خود مقدمهای برای پیروزی نهایی آنان است.