Hashr surasi — Oyat 13

Kalimalarning ma'nolari:

• رَهْبَةً — qo‘rquv, xavf, dahshat.
• لَأَنتُمْ — albatta sizlar (ey mo‘minlar).
• لَا يَفْقَهُونَ — anglamaydilar, tushunmaydilar (Allohning buyukligini va azobini).

Tafsir:

Ey mo‘minlar! Sizlarning qalblarida munofiqlar va yahudiylarga solayotgan qo‘rquvingiz, ularning Allohdan qo‘rqishlaridan ham kuchliroq va ziyodaroqdir. Ya'ni, ular sizlardan ko‘rgan dahshatlari, ichki his-tuyg‘ularida Allohga bo‘lgan xavfdan ustun turadi. Buning sababi shuki, ular Allohning buyukligini, qudratini va azobini to‘g‘ri anglamaydilar hamda unga chin dildan ishonmaydilar. Agar ular haqiqiy aql-idrok bilan fahmlaganlarida, Allohdan qo‘rqishlari lozim ekanini va Uning sizlarni ularga g‘olib qilganini bilgan bo‘lardilar. Chunki Alloh taolo o‘z irodasi bilan mo‘minlarning qalbiga jasorat, dushmanlarning qalbiga esa qo‘rquv soladi. Ular bu haqiqatni tushunmagani uchun faqat tashqi kuchdan qo‘rqadilar, ichki imon va Allohga bo‘lgan taqvodan mahrumdirlar.

Foydalar:

1. Mo‘minlarning qalbiga Alloh tomonidan solingan sokinlik va jasorat, dushmanlarning qalbiga solingan qo‘rquv — Allohning mo‘minlarga bergan ulkan ne'matidir. Bu mo‘minlarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini mustahkamlaydi.
2. Allohdan chin dildan qo‘rqish — insonni to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi va uni gunohlardan saqlaydi. Kim Allohdan qo‘rqsa, Alloh unga har qanday dushmandan nusrat beradi.
3. Aql va fahm-farosat — imonning asosidir. Allohni bilmaydigan va Uning qudratini anglamaydigan qalb, faqat moddiy kuchlardan qo‘rqib yashaydi. Shu bois har bir musulmon ilm olishga, Allohning buyukligini tafakkur qilishga intilishi kerak.
4. Bu oyat mo'minlarga islomning qudrati va Allohning ularni qo‘llab-quvvatlashini eslatadi. Bu ularni sabr-qanoatga, dushmanlarga qarshi jasoratli bo‘lishga undaydi va ularning qalbiga Allohga bo‘lgan muhabbat va tavakkulni oshiradi.