سوره انعام — آیه 133

معانی کلمات:

• الْغَنِی: بینیاز از همه آفریدهها و بینیاز از عبادت و طاعت بندگان.
• ذُو الرَّحْمَةِ: دارای رحمت گسترده و فراگیر.
• یُذْهِبْکُمْ: شما را نابود و هلاک کند.
• یَسْتَخْلِفْ: جانشین و جایگزین قرار دهد.
• ذُرِّیَّةِ: نسل و فرزندان.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، پروردگار تو که مردم را به عبادت او فرمان میدهد، بینیاز مطلق است و هیچ نیازی به بندگان و عبادت آنان ندارد. او در عین بینیازی، صاحب رحمتی گسترده و فراگیر است که همه مخلوقات را در بر میگیرد. اگر او بخواهد، میتواند شما را به خاطر نافرمانی و گناهانتان نابود کند و گروه دیگری را پس از شما جایگزین کند که مطیع و فرمانبردار او باشند، همانگونه که شما را از نسل و فرزندان قومهای پیشین پدید آورد. این هشدار و تهدیدی است برای مشرکان مکه که اگر بر شرک و عصیان خود ادامه دهند، خداوند قادر است آنان را از بین ببرد و مردمانی بهتر و فرمانبردارتر را به جای آنان بنشاند. خداوند نه به ایمان شما سودی میبرد و نه از کفر شما زیانی میبیند، بلکه رحمت او اقتضا میکند که بندگانش را به راه حق هدایت کند و آنان را از عذاب برحذر دارد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند بینیاز مطلق است و عبادت بندگان سودی به او نمیرساند، بلکه این بندگان هستند که به عبادت و رحمت او نیازمندند.
• رحمت خداوند گسترده است و حتی کسانی که گناه میکنند نیز از رحمت او بهرهمند میشوند، چرا که خداوند به جای عذاب فوری، مهلت میدهد و آنان را به توبه دعوت میکند.
• قدرت خداوند نامحدود است و هیچ قوم و امتی نباید به داشتههای خود مغرور شود؛ چرا که خداوند میتواند هر زمان بخواهد آنان را نابود کرده و گروه دیگری را جایگزین کند.
• این آیه انذار و هشداری است برای همه انسانها که از نافرمانی خدا بپرهیزند و بدانند که هیچ کس در برابر اراده خداوند توانایی مقاومت ندارد.
• سنت خداوند در تاریخ این است که اقوام و تمدنها میآیند و میروند و این خود درس عبرتی است برای انسانها که قدر نعمتهای الهی را بدانند و شکرگزار او باشند.