Аль-Анам сүрөсү — Аят 41

1. Кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• «بَلْ» — «тескерисинче», «жок, андай эмес» деген мааниде.
• «إِيَّاهُ» — «Ага гана», «Аллахка гана» дегенди билдирет, башкаларга эмес.
• «تَدْعُونَ» — «дуба кыласыңар», «жалбарып чакырасыңар».
• «فَيَكْشِفُ» — «ачат», «кетет», «жоюп берет».
• «مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ» — «силер дуба кылып, анын кетишин сураган нерсеңер» (бала-кырсык, кыйынчылык).
• «إِن شَاءَ» — «эгер Аллах кааласа».
• «وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ» — «Аллахка шерик кылган нерселериңерди унутуп каласыңар», башкача айтканда, аларды таштап, эстебей каласыңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят каапырларга жана Аллахка шерик кошкон адамдарга карата айтылган. Аларга катуу кыйынчылык, бала-кырсык же коркунуч келгенде, өздөрү сыйынган бут-айкелдерин, «колдоочуларын» таштап, жалгыз Аллахка гана дуба кылып, жардам сурашат. Анткени алар ошол кыйын учурда буттарынын эч кандай пайда бере албастыгын, зыянды да кетире албастыгын ички сезими менен түшүнүшөт. Ошондо Аллах алардын дубасын кабыл кылып, башына түшкөн балээни, кыйынчылыкты өзүнүн каалоосу менен кетирип берет. Ал буга кудуреттүү, эч нерсе Ага оор эмес. Ал эми алар Аллахка шерик кылган нерселерин ошол учурда унутуп, эстеринде да кармабай калышат, себеби алардын пайда да, зыян да бере албастыгын ачык билишет. Бирок бул дуба жана жардам суроо дүйнө жашоосунда гана болот; акыретте алардын азабы жеңилдетилбейт, анткени Аллах шерик кошууну (ширкти) кечирбейт.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Кыйынчылык учурунда адамдын жаратылышы өзү эле жалгыз Аллахка кайрылууга умтулаарын көрсөтөт. Бул — адамдын ички табиятында Аллахка болгон муктаждык бар экенин далилдейт.
• Аллах дубаларды угат жана Өзү каалаганда кыйынчылыкты кетирет. Бул Анын ырайымдуулугун жана кудуреттүүлүгүн таанытат.
• Шерик кылынган нерселердин пайда да, зыян да бере албастыгы ачык көрүнөт. Бул адамды ыплас сыйынуулардан алыстатып, таза ыйманга жетелейт.
• Ислам — адамды түз жолго салып, кыйынчылыкта да, кубанычта да жалгыз Аллахка таянууга үйрөткөн ыйман. Бул ыйман жүрөккө тынчтык, жашоого максат берет.
• Аллахтын кечирими чоң, бирок шерик кошуу кечирилбейт. Ошондуктан ар бир адам таза ыйманга умтулуп, Аллахка чын ыкластан кайрылуусу керек.