انعام سۈرىسى — ئايەت 60

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• يَتَوَفَّاكُم: سىلەرنىڭ روھىڭلارنى ئالىدۇ (بۇ يەردە ئۇيقۇدىكى روھنىڭ ۋاقىتلىق ئېلىنىشىنى كۆرسىتىدۇ).
• جَرَحْتُم: قازاندىڭلار، قىلدىڭلار (ياخشى-يامان ئەمەللەرنى).
• يَبْعَثُكُمْ: سىلەرنى قايتا تىرىلدۈرىدۇ (بۇ يەردە ئۇيقۇدىن ئويغىتىشنى كۆرسىتىدۇ).
• أَجَلٌ مُسَمًّى: بەلگىلەنگەن مۇددەت، يەنى ھەر بىرىڭلارنىڭ ئۆمرىنىڭ ئاخىرى.
• مَرْجِعُكُمْ: قايتىدىغان جايىڭلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە ئىلمىنىڭ كەڭلىكىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ سىلەرنىڭ روھىڭلارنى كېچىسى ئۇخلىغان ۋاقىتتا ۋاقىتلىق ئالىدۇ، بۇ ئۆلۈمگە ئوخشاش بىر ھالەتتۇر. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئۇ كۈندۈزى سىلەرنىڭ قىلغان بارلىق ئەمەللىرىڭلارنى، ياخشى ياكى يامان بولسۇن، تولۇق بىلىدۇ. كېيىن ئۇ سىلەرنى كۈندۈزى ئۇيقۇدىن ئويغىتىپ، يەنە تىرىلدۈرىدۇكى، بەلگىلەنگەن ئۆمرىڭلار توشقۇچە ياشايسىلەر ۋە ئەمەل قىلىسىلەر. ئاخىرىدا ھەممىڭلار ئۆلگەندىن كېيىن قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا قايتىسىلەر، ئۇ چاغدا ئاللاھ سىلەرگە دۇنيادا قىلغان بارلىق ئەمەللىرىڭلارنى ئېيتىپ بېرىدۇ ۋە شۇنىڭغا قاراپ ھەق-ھېساب ئالىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھنىڭ ھەر نەرسىنى بىلىشى ۋە ھەممە ئىشقا قادىر بولۇشى: ئۇ كېچە-كۈندۈز سىلەرنىڭ ھالىڭلارنى بىلىپ تۇرىدۇ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.
• ئۇيقۇ ۋە ئويغىنىش ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ بىر ئالامىتىدۇر: ئۇيقۇدىكى روھنىڭ ئېلىنىشى ۋە ئويغىغاندا قايتا قايتۇرۇلۇشى، ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنىڭ بىر كىچىك مىسالىدۇر. بۇ ئىنساننى ئۆلۈمدىن كېيىنكى ھاياتنى ئەسلىتىپ، ئەمەل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ھەر بىر ئىنساننىڭ ئۆمرى بەلگىلەنگەن: ئاللاھ ھەر بىر جاننىڭ ئۆمرىنى ئېنىق بەلگىلىگەن، شۇڭا ئىنسان ۋاقتىنى غەنىمەت بىلىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشى كېرەك.
• قىيامەت كۈنى ھەق-ھېساب بار: ھەممە ئادەم ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا قايتىدۇ ۋە قىلغان ئەمەللىرى ئۈچۈن جاۋاب بېرىدۇ. بۇ ئىنساننى ياخشى ئىشلارغا ئۈندەپ، يامان ئىشلاردىن چەكلەيدۇ.
• ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە ئەپۇ قىلىشى: ئايەتتە ئاللاھنىڭ ئىنسانلارنى ھەر كۈنى ئويغىتىپ، يەنە ئەمەل قىلىش پۇرسىتى بېرىشى ئۇنىڭ رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ئىنساننى تەۋبە قىلىپ، ياخشى يولغا قايتىشقا تەرغىب قىلىدۇ.

بۇ ئايەت ئىنساننى ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە ئىلمىنى ئويلاشقا، ھاياتنىڭ قىممىتىنى بىلىشكە ۋە ئاخىرەت ئۈچۈن تەييارلىق قىلىشقا چاقىرىدۇ.