سوره انعام — آیه 60

معانی کلمات:

• یَتَوَفَّاکُمْ: قبض روح شما میکند؛ در اینجا به معنای گرفتن روح در هنگام خواب است.
• جَرَحْتُم: به دست آوردید و کسب کردید (از اعمال خیر و شر).
• یَبْعَثُکُمْ: شما را برمیانگیزاند و بیدار میکند.
• أَجَلٌ مُسَمًّی: مدّت معیّن و پایانِ زندگیِ هر یک از شما.

تفسیر آیه:

اوست خدایی که در شب، روح شما را (هنگام خواب) قبض میکند و به گونهای میگیرد که گویی مرگ شما فرا رسیده است، و کاملاً آگاه است از آنچه در روز — هنگام فعالیت و تلاش — کسب کردهاید، چه اعمال نیک و چه گناهان. سپس در روز، شما را از خواب بیدار میکند و روح را به بدن بازمیگرداند، همانند زنده شدن پس از مرگ، تا مدّت عمرِ معیّنشده در علم خدا به پایان برسد و اجلِ هر یک از شما کامل شود. پس از آن، بازگشتِ نهایی شما تنها به سوی اوست؛ آنگاه در روز قیامت، شما را از قبرها زنده برمیانگیزاند و از تمام کارهایی که در دنیا انجام دادهاید، شما را باخبر میسازد و بر اساس آن پاداش یا کیفر میدهد.

فواید و پیامهای آیه:

• خواب، نشانهای از قدرت الهی و نمونهای کوچک از مرگ است؛ پس هر شب که میخوابیم و هر صبح که بیدار میشویم، باید به یاد مرگ و رستاخیز باشیم و این فرصت را غنیمت بشماریم.
• خداوند نه تنها بر اعمال آشکار ما آگاه است، بلکه از نیتها و کارهای پنهان ما نیز باخبر است؛ این آگاهی باید ما را به مراقبت از رفتار و کردارمان در روز و شب ترغیب کند.
• این آیه ما را به امیدواری دعوت میکند که زندگیِ این دنیا پایانپذیر نیست و پس از آن، بازگشت به سوی پروردگار مهربان است که با عدل و رحمت خود، به نیکوکاران پاداش نیکو و به بدکاران کیفر عادلانه میدهد.
• نظم دقیق خواب و بیداری و تداوم زندگی، نشانهی تدبیر حکیمانهی خداست و ما را به شکرگزاری و اطاعت از او وامیدارد.