سوره تغابن — آیه 17

معانی کلمات:

• تُقْرِضُوا اللهَ: به خداوند قرض دهید؛ یعنی اموال خود را در راه او انفاق کنید.
• قَرْضًا حَسَنًا: قرض نیکو؛ انفاقی که با اخلاص و طیب نفس (خوشدلی) همراه باشد و از ریا و منت پاک باشد.
• یُضَاعِفْهُ: آن را چند برابر میکند؛ یعنی پاداش آن را افزون میگرداند.
• شَکُورٌ: بسیار سپاسگزار؛ کسی که در برابر عمل اندک، پاداش بسیار عطا میکند.
• حَلِیمٌ: بردبار؛ کسی که در مجازات گناهکاران شتاب نمیکند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، بندگان خود را به انفاق در راه خویش ترغیب میکند و این انفاق را «قرض دادن به خدا» نامیده است؛ قرضی که نیکو و پاکیزه باشد، یعنی از مال حلال، با اخلاص و رضایت کامل، بدون منت و آزردگی. خداوند وعده داده است که چنین قرضی را چند برابر کند؛ به گونهای که هر حسنه از ده برابر تا هفتصد برابر و حتی بیشتر، پاداش داده میشود. علاوه بر این، خداوند در برابر این انفاق، گناهان انفاقکننده را نیز میآمرزد و از خطاهای او درمیگذرد.

سپس خداوند خود را با دو صفت زیبا معرفی میکند: «شکور» یعنی بسیار سپاسگزار؛ به گونهای که در برابر عمل کوچک، پاداشی بزرگ عطا میکند و از بندگان خود قدردانی مینماید. و «حلیم» یعنی بردبار؛ کسی که با وجود گناهان بندگان، در عقوبت آنان شتاب نمیکند و مهلت میدهد تا توبه کنند و به سوی او بازگردند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند با لطف و کرم خود، انفاق بندگان را «قرض به خود» نامیده است تا نشان دهد که این کار، نه تنها از بین رفتن مال نیست، بلکه سرمایهگذاری نزد خدایی است که هرگز خیانت نمیکند و پاداش را چند برابر بازمیگرداند.
• این آیه انگیزهای قوی برای سخاوت و بخشش ایجاد میکند؛ زیرا انسان میداند که هر چه در راه خدا بدهد، نه تنها کم نمیشود، بلکه با پاداشی چند برابر و آمرزش گناهان همراه است.
• صفت «شکور» بودن خداوند، امید را در دل مؤمن زنده میکند که حتی کارهای کوچک و ناچیز او نیز نزد خدا ارزشمند است و بینتیجه نمیماند.
• صفت «حلیم» بودن خداوند، باب توبه و بازگشت را برای گناهکاران باز نگه میدارد و نشان میدهد که خداوند با وجود قدرت کامل بر مجازات، بردبار است و به بندگان خود فرصت میدهد تا اصلاح شوند.