Аль-Мульк сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• كَذَّبَ — «жалганга чыгарды», «четке какты» дегенди билдирет.
• نَكِيرِ — «менин жооп кайтаруум», «менин азап менен жазалоом» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мындай деп билдирет: Мына ушул Макканын каапырларынан мурун өткөн коомдор да өздөрүнө келген пайгамбарларды жалганга чыгарышкан. Нухтун коому, Аад, Самуд сыяктуу элдер пайгамбарларын «сен жалган айтып жатасың» деп четке кагышкан. Аларга эскертүү берилгенине карабастан, каапырлыктарында жана жалганга чыгарууларында бекем турушкан. Ошондо Аллах аларга азабын түшүрүп, аларды кыйратып салган. Аллах мындай дейт: «Менин аларга каршы жооп кайтаруум, башкача айтканда, аларды азап менен жазалоом кандай болду?» Бул суроо алардын акыбети кандай өкүнүчтүү болгонун, Аллахтын азабы кандай катуу болгонун көрсөтүү үчүн берилген. Бул аят пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) сооротуу болуп саналат: эгер сени да элиң жалганга чыгарса, мурунку пайгамбарлар да ушундай абалга туш болушкан. Ошондой эле бул аят Макканын каапырларына эскертүү жана коркутуу болуп саналат: эгер алар да өз пайгамбарын жалганга чыгарууну улантышса, анда мурункуларга түшкөн азап аларга да түшөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги жана даанышмандыгы: Аллах эч кимди эскертүүсүз жазалабайт. Мурунку коомдорго пайгамбарлар келип, аларга акыйкатты жеткиришкен. Алар жалганга чыгаргандан кийин гана азап түшкөн. Бул Аллахтын адилеттүү экенин көрсөтөт.
• Тарыхтан сабак алуу: Мурунку коомдордун акыбети биз үчүн эскертүү. Алардын кыйрашы бизге акыйкатты четке кагуунун акыбети кандай болорун үйрөтөт.
• Пайгамбарга сооротуу: Бул аят аркылуу Аллах өз пайгамбарын сооротот. Бул — ыймандуу адамдар үчүн чоң үмүт. Кыйынчылыктарга дуушар болгондо, мурунку ыймандуу адамдар да ушундай сыноолорго туш болушкандыгын эстөө керек.
• Аллахтын кудурети: Аллах каалаганда каапыр коомдорду кыйратып салууга кудуреттүү. Бул Аллахтын кудуретинин чексиз экенин жана Ага эч нерсе каршылык көрсөтө албастыгын билдирет.
• Тообо кылууга чакырык: Бул аят аркылуу бизге тообо кылууга, акыйкатты кабыл алууга чакырык бар. Аллахтын азабынан коркуп, Ага тообо кылып, жакшылык иштерди кылууга умтулушубуз керек.

Бул аят бизди Аллахтын аяттарын ойлонуп, тарыхтан сабак алууга, акыйкатты кабыл алууга жана Аллахтын азабынан коркуп жашоого чакырат. Ислам — бул акыйкаттын жана адилеттиктин дини. Аллах Таала бизди акыйкат жолунда бекем тургандардан кылсын.