Аль-Калам сүрәсе — Аять 14

Калимә мәгънәләре:

• أَن كَانَ — шуның өчен, яки шуңа күрә.
• ذَا مَالٍ — мал хуҗасы, бай кеше.
• وَبَنِينَ — уллары, балалары булган.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә пәйгамбәребез Мөхәммәдкә (с.г.в.) мөрәҗәгать итеп, бер төркем кешеләрнең ни өчен хактан баш тартканын, тәкәбберлек иткәнен аңлата. Әлеге кешеләрнең тәкәбберлекләре һәм иманнан баш тартулары аларның мал-дәүләткә һәм бала-чагага ия булулары сәбәпле иде. Алар байлыкларына һәм улларына ышанып, үзләрен югары санадылар һәм Аллаһының хак сүзен кабул итүдән баш тарттылар. Алар уйладылар: "Бездә мал да бар, балалар да бар, безгә нигә бу сүзләр кирәк?" — дип, тәкәбберлек белән хакны инкяр иттеләр.

Бу аять мәккә мөшрикләренең берсе — Вәлид ибне Мөгайрә турында иңгән. Ул бай һәм күп балалы кеше иде, ләкин бу дөньяви нигъмәтләр аны туры юлдан яздырды, ул Коръән аятьләрен ишеткәч, аларны "әүвәлгеләрнең әкиятләре" дип атады.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Мал-мөлкәт һәм балалар — Аллаһының нигъмәте, ләкин алар кешене тәкәбберлеккә һәм хактан баш тартуга алып барырга тиеш түгел. Киресенчә, бу нигъмәтләр өчен Аллаһыга шөкер итәргә һәм аларны изге юлда кулланырга кирәк.
2. Кешенең дәрәҗәсе аның иманында һәм тәкъвалыгында, ә мал-байлыгында түгел. Аллаһы каршында иң хөрмәтле кеше — иң тәкъва булган кеше.
3. Дөньяви байлык кешене алдап, аның ахирәтен оныттырырга мөмкин. Шуңа күрә һәр мөселман дөнья байлыгына ияреп, Аллаһының хак юлыннан таймаска тиеш.
4. Бу аятьтә мөселманнар өчен зур куркыныч — байлык аркасында тәкәбберләнү һәм хакны инкяр итүдән саклану зарурлыгы ассызыклана.