Sure Kalem — Ayet 14

Kelime Anlamları:

• En kâne – (Övünerek) sahip olduğu için, olduğundan dolayı.
• Zâ mâl – Mal sahibi, zengin.
• Ve benîn – Ve oğullar, erkek çocuklar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, o azgın ve kibirli inkârcının durumunu haber veriyor: Onu azgınlığa ve hakka karşı büyüklenmeye sevk eden şey, sahip olduğu mal ve oğullarıdır. O, kendisine verilen bu dünyalık nimetlere aldanmış, bunları kendi gücünden ve üstünlüğünden sanmıştır. Oysa mal da evlat da Allah'ın birer emanetidir ve kişiyi Allah'a karşı büyüklenmeye sevk etmemelidir.

Bu âyet, özellikle Kureyş'in ileri gelenlerinden Velîd bin Mugîre hakkında inmiştir. O, malı ve çocukları çok olduğu için kendini büyük görmüş, hakka boyun eğmeyi kendine yedirememişti. Ne zaman kendisine Allah'ın âyetleri okunsa, "Bu, eskilerin masallarıdır" diyerek yalanlamıştı. İşte bu âyet, onun bu kibirli tutumunun asıl sebebini ortaya koymaktadır.

Ancak bu hüküm sadece o şahsa özel değildir; kıyamete kadar gelecek her Müslüman için de bir uyarı ve ibret levhasıdır. Zira mal ve evlat, insanı şımartan, gurura sevk eden en büyük imtihan vesilelerindendir. Nice insanlar vardır ki, Allah'ın kendilerine verdiği nimetleri O'na karşı gelmek için birer dayanak hâline getirirler. Oysa bu nimetler, şükür ve itaat için birer fırsattır; isyan ve kibir için değil.

Sevgili kardeşim! Sakın malın ve evladın seni Allah'a karşı büyüklenmeye sevk etmesin. Unutma ki, bu dünya malı ve evlatları, ahirette sana fayda vermeyecektir. Asıl üstünlük, takvadadır. Allah katında değerli olmak istiyorsan, malın ve evladınla değil, imanın ve salih amellerinle övün. Nitekim Yüce Allah başka bir âyette şöyle buyurur: "Sizi Allah'a yaklaştıracak olan ne mallarınızdır ne de evlatlarınızdır; ancak iman edip salih amel işleyenler müstesna..." (Sebe', 34/37).

Bu âyetten alacağımız büyük ders şudur: Nimetler, imtihan vesilesidir. Kim bu nimetlere şükreder ve Allah'a itaat ederse, onlar onun için birer hayır olur. Kim de bunlarla şımarır ve Allah'a isyan ederse, onlar onun için birer hüsran sebebi olur. Rabbimiz hepimizi bu tür gaflet ve kibir hallerinden muhafaza eylesin. Âmin.