سوره قلم — آیه 7

معانی کلمات:

• ضَلَّ: گمراه شد، از راه راست منحرف گشت.
• سَبِیلِهِ: راه او (راه خداوند متعال).
• مُهْتَدِین: هدایت‌یافتگان، کسانی که به راه راست راه یافته‌اند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! پروردگار تو به حال همه بندگان آگاه است و هیچ چیز بر او پوشیده نیست. او به خوبی می‌داند چه کسی از راه او گمراه شده و با اختیار خود، راه باطل را برگزیده است؛ و نیز به خوبی می‌داند چه کسی به راه راست هدایت یافته و در مسیر ایمان و تقوا گام برمی‌دارد. این علم الهی، شامل حال تو نیز می‌شود؛ خداوند می‌داند که تو بر حق هستی و بر راه هدایت ثابت قدمی، و می‌داند که آنان که تو را متهم به جنون می‌کنند، در حقیقت خودشان گمراه و از کمال عقل بی‌بهره‌اند. پس اندوهگین مشو و از دشمنان و سخنان ناروایشان غمگین مباش، زیرا خداوند میان تو و آنان داوری خواهد کرد و پاداش و کیفر هر کس را به عدالت خواهد داد.

فواید و پیام‌ها:

• علم بی‌پایان خداوند، مایه آرامش دل مؤمنان است؛ او از همه چیز آگاه است و هیچ کاری از او پنهان نمی‌ماند.
• مؤمن نباید به گفتار نابخردان و دشمنان اهمیت دهد؛ زیرا خداوند حامی و پشتیبان اوست و حق را از باطل جدا خواهد کرد.
• این آیه دعوتی است به توکل بر خدا و واگذاشتن داوری نهایی به او، که بهترین داور و داناترینِ دانایان است.
• شناخت راه هدایت و گمراهی، تنها به علم الهی وابسته است؛ پس انسان باید در پی کسب معرفت و پیروی از راه روشن حق باشد تا در زمره مهتدیان قرار گیرد.