Haqqə surəsi — Ayə 19

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• أُوتِيَ: verildi, əta olundu.
• كِتَابَهُ: onun kitabı — yəni əməllərinin yazıldığı kitab (əməl dəftəri).
• بِيَمِينِهِ: onun sağ əli ilə — sağ tərəfdən. Bu, qiyamət günü savab əhlinin əlamətidir.
• هَاؤُمُ: "Buyurun, götürün!" mənasında bir nida — ərəb dilində "alın, tutun" deməkdir.
• اقْرَؤُوا: oxuyun.
• كِتَابِيَهْ: mənim kitabımı — sondakı "hə" hərfi vəqfin (dayanmağın) əlamətidir.

2) Ayənin təfsiri:

Qiyamət günü bütün insanlar Allahın hüzurunda dirildilərək əməllərinin hesabını verəcəklər. Hər kəsin dünyada etdiyi yaxşı və pis əməllər bir kitabda yazılıb saxlanılmışdır. O gün bu kitab hər kəsə veriləcəkdir.

Kimin kitabı sağ əlinə verilirsə, bu, onun nicat tapdığının, əməllərinin qəbul olunduğunun və Cənnətə layiq görüldüyünün əlamətidir. Belə bir insan sevincdən və fərəhdən uca səslə deyəcək: "Buyurun, alın, mənim kitabımı oxuyun!" O, dünyada ikən Allaha qovuşacağına, haqq-hesab gününün olacağına qətiyyətlə inanmış, iman və saleh əməllərlə özünü o günə hazırlamışdı. Buna görə də indi onun üzü ağdır, qəlbi rahatdır, sevinci sonsuzdur.

Bu ayə bizə böyük bir müjdə və dərs verir: dünya həyatı keçicidir, amma əməllərimiz bizimlə qalacaqdır. Kim bu gün iman gətirib yaxşı işlər görsə, sabah — qiyamət günü — sevinənlərdən olacaqdır. Allah-Təala bizə bu mübarək ayədə göstərir ki, sağ əli ilə kitabını alanlar nə qədər xoşbəxt və fərəhli olacaqlar. Onların bu sevinci təkcə özləri üçün deyil, həm də ətrafındakılara bir müjdədir — sanki onlar hamıya deyirlər: "Gəlin, görün, Allah mənə nə böyük lütf etdi!"

Ey insan! Bu ayə sənə bir çağırışdır: elə bu gündən Allaha tərəf dön, imanını gücləndir, yaxşı əməllər et ki, o böyük gündə sənin də kitabın sağ əlinə verilsin və sən də sevinclə deyəsən: "Buyurun, oxuyun kitabımı!" Unutma ki, Allahın rəhməti genişdir, tövbə qapısı açıqdır. Kim səmimi qəlbdən Allaha üz tutsa, Allah onu bağışlayar və Cənnətlə müjdələyər.

3) Bu ayədən çıxarılan dərslər:

• Qiyamət günü hər kəsin əməlləri bir kitab şəklində ona təqdim olunacaqdır.
• Kitabın sağ əldən verilməsi nicat və uğurun əlamətidir.
• Dünyada iman və saleh əməl sahibi olmaq insanı o gün sevindirəcəkdir.
• Allahın ədaləti qətiyyətlə yerinə yetəcək, heç kim haqsızlığa uğramayacaqdır.
• Bu ayə hər bir mömini yaxşı əməllərə təşviq edir və ona ümid verir.