Haqqa surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• Qutuf – mevalar, uzum boshlari.
• Daniya – yaqin, osongina qo‘l yetadigan.

Tafsir:

Bu oyatda jannat ahli uchun mo‘ljallangan ne’matlardan biri zikr qilinmoqda. Jannatdagi mevalar shunchalik yaqinki, ularni tik turgan odam ham, o‘tirgan odam ham, hatto yotgan odam ham osonlikcha uzib oladi. Bu mevalar hech qanday to‘siqsiz, egilib yoki uzoqqa cho‘zilmasdan, xohlagan paytda qo‘lga kiritiladi. Bu holat jannat ahli uchun katta qulaylik va rohatdir. Ular mevalarni uzish uchun hech qanday mashaqqat chekmaydilar, aksincha, mevalar o‘zlari ularga yaqinlashib turadi. Bu — Alloh taoloning mo‘min bandalariga bergan ulkan inoyatidir. Jannatning baland darajalari va go‘zal manzaralari bilan birga, mevalarining ham yaqinligi uning ne’matlari mukammalligini ko‘rsatadi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo‘minlarga jannatdagi hayotning qulay va mashaqqatsiz bo‘lishini bildiradi. Dunyoda meva olish uchun mehnat qilish, bog‘larni parvarishlash, meva yetishtirish uchun ko‘p harakat qilish kerak bo‘lsa, jannatda esa hamma narsa tayyor va yaqin holda taqdim etiladi. Bu mo‘minlarni sabr-qanoatga va yaxshi amallarga undaydi.
2. Jannat ne’matlarining bu qadar oson va yaqin bo‘lishi, Alloh taoloning bandalariga bo‘lgan cheksiz rahmati va mehribonligini ko‘rsatadi. Bu esa musulmonlarning qalbida Allohga bo‘lgan muhabbatni oshiradi va ularni Unga shukr qilishga chorlaydi.
3. Ushbu oyat insonni dunyoviy mashaqqatlar va qiyinchiliklar ortida turgan haqiqiy baxt-saodatni anglashga undaydi. Jannatdagi bu oson ne’matlar, dunyodagi mehnat va ibodatlarning mukofoti ekanini eslatadi. Shu bois mo‘min kishi dunyoda qanchalik qiyinchiliklarga duch kelsa ham, bu vaqtinchalik ekanini biladi va oxiratdagi abadiy rohatga umid qiladi.
4. Oyatda jannat mevalarining yaqinligi zikr qilinishi, insonning ehtiyojlari qondirilishidagi qulaylikni ta’kidlaydi. Bu esa islom dinida insonlarning hayotini osonlashtirish va ularga qulaylik yaratish tamoyili borligini ko‘rsatadi. Musulmonlar ham o‘z hayotlarida bir-birlariga qulaylik yaratishga, og‘irini yengil qilishga harakat qilishlari kerak.