Əraf surəsi — Ayə 11

Kəlmələrin mənaları:

• Xələqnaküm – sizi yaratdıq (burada bəşəriyyətin atası Həzrəti Adəm nəzərdə tutulur).
• Səvvərnaküm – sizə (Adəmə) ən gözəl surət və biçim verdik.
• İblis – Allahın rəhmətindən qovulmuş, öz təkəbbürü üzündən Adəmə səcdə etməkdən imtina edən cinlərdən olan varlıq.

Təfsir:

Ey insanlar! Allah-Təala sizə böyük bir lütf və ehsan bəxş etmişdir. O, əcdadınız olan Həzrəti Adəmi yoxdan yaratmış, sonra ona ən gözəl surəti, ən kamil biçimi vermişdir. Bu yaradılışla Allah, insanı bir çox məxluqatından üstün tutmuş və ona öz ruhundan üfürmüşdür. Sonra isə mələklərə əmr etmişdir: "Adəmə səcdə edin!" Bu səcdə, Allaha ibadət mənasında deyil, Adəmə hörmət və ehtiram əlaməti olaraq, onun şərəfini və üstünlüyünü bildirmək üçün idi. Mələklərin hamısı bu əmrə itaət edərək dərhal səcdəyə qapandılar. Lakin İblis – o, mələklərin içində olmasına baxmayaraq, öz təkəbbürü və qüruru üzündən səcdə edənlərdən olmadı. O, Adəmin yaradılışına həsəd apardı və özünü ondan üstün sayaraq Allaha asi oldu.

Bu ayə bizə insanın nə qədər uca məqam sahibi olduğunu, Allah yanında nə qədər dəyərli olduğunu öyrədir. Allah insanı xəlifə olaraq seçmiş, mələkləri ona səcdə etdirməklə onun şərəfini bütün aləmə elan etmişdir. Bu, insanın məsuliyyətini də artırır – biz bu uca məqama layiq olmalı, Allahın əmrlərinə itaət etməli, təkəbbürdən və həsəddən uzaq durmalıyıq. İblisin aqibəti isə bizim üçün ibrət dərsidir: təkəbbür və qürur insanı Allahın rəhmətindən uzaqlaşdırır, onu həlakətə sürükləyir. Ey möminlər! Bu ayədən ibrət alın, özünüzü təkəbbürdən qoruyun və Allahın sizə verdiyi bu uca məqamın qədrini bilin. Unutmayın ki, Allaha itaət və təvazökarlıq insanı ucaldır, təkəbbür isə alçaldır.