اعراف سۈرىسى — ئايەت 138

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• وَجَاوَزْنَا: ئۆتۈپ كەتتۇق، كېسىپ ئۆتتۇق
• يَعْكُفُونَ: ئىبادەت قىلىپ، چۆكۈنۈپ ئولتۇرىدۇ
• أَصْنَام: بۇتلار، سەنمەتلەر
• تَجْهَلُونَ: بىلمەيسىلەر، نادانلىق قىلىسىلەر

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بەنى ئىسرائىلنى دېڭىزدىن ئۆتكۈزۈپ قۇتقۇزغاندىن كېيىن، ئۇلار بىر قەۋمگە يولۇقتى. ئۇ قەۋم ئۆزلىرىنىڭ بۇتلىرىغا چۆكۈنۈپ، ئۇلارغا ئىبادەت قىلىپ ئولتۇراتتى. بۇ مەنزىرىنى كۆرگەن بەنى ئىسرائىل مۇسا ئەلەيھىسسالامغا: "ئى مۇسا! بىزگەمۇ بىر ئىلاھ قىلىپ بەر، ئۇلارنىڭ ئىلاھلىرى بولغاندەك بىزنىڭمۇ ئىلاھىمىز بولسۇن" دېدى.

بۇ سۆز ئۇلارنىڭ قەلبىدە تەۋھىدنىڭ تېخى تامامەن مۇقىملاشمىغانلىقىنى، ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى ۋە يەگىانە ئىبادەتكە لايىق زات ئىكەنلىكىنى تولۇق چۈشەنمىگەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئۇلارغا بەرگەن ئۇلۇغ نېمەتلىرىنى — دېڭىزنى يېرىپ قۇتقۇزۇش، پىرئەۋننىڭ زۇلۇمىدىن خالاس قىلىش قاتارلىقلارنى كۆرگەن تۇرۇپ، يەنىلا نادانلىق قىلىپ، بۇتلارغا ئىبادەت قىلىشنى خالىدى.

مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: "سىلەر ھەقىقەتەن نادان قەۋمسىلەر. ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى، ئىبادەتنىڭ پەقەت يەگىانە ئاللاھقا خاس ئىكەنلىكىنى بىلمەيسىلەر" دەپ جاۋاب بەردى. ئىبادەت پەقەت بىر ئاللاھقا قىلىنىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق نەرسە ئىبادەتكە لايىق ئەمەس.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش كېرەككى، ئىنسان قەلبى نادانلىق ۋە ئادەتلەرگە ئەگىشىپ خاتالىققا يۈزلىنىشى مۇمكىن. شۇڭا ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ئېسىمدە تۇتۇپ، پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشىمىز، باشقا ھېچقانداق نەرسىنى ئۇنىڭغا شېرىك قىلماسلىقىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى نادانلىقتىن ساقلىسۇن ۋە ھىدايەت بەرسۇن.