سوره اعراف — آیه 167

معانی کلمات:

• تَأَذَّنَ: اعلام کرد، خبر داد به طور قطع و یقین.
• لَیَبْعَثَنَّ: هر آینه برانگیخته خواهد شد (سوگند مؤکد).
• یَسُومُهُمْ: به آنان میچشاند، بر آنان تحمیل میکند.
• سُوءَ الْعَذَابِ: بدترین و سختترین عذاب، خواری و ذلت.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که پروردگارت به طور قطع و صریح اعلام کرد که تا روز قیامت، کسانی را بر یهودیان مسلط خواهد کرد که بدترین عذاب و خواری را به آنان بچشانند. این وعده الهی تحقق یافت و پس از حضرت سلیمان علیهالسلام، بختنصر و دیگر ستمگران بر آنان مسلط شدند، خانههایشان را ویران کردند، آنان را کشتند، زنان و فرزندانشان را به اسارت بردند و بر بازماندگانشان جزیه و ذلت تحمیل کردند. این عذاب و سرکوبی همچنان ادامه دارد و تا روز قیامت بر آنان باقی خواهد ماند.

همانا پروردگار تو سریع العقاب است؛ یعنی در مجازات کسانی که سزاوار عذاباند، شتاب میکند و چهبسا در همین دنیا آنان را به کیفر اعمالشان میرساند. و در عین حال، او بسیار آمرزنده و مهربان است؛ آمرزنده برای کسانی که از گناهان خود توبه کنند و مهربان نسبت به بندگان مؤمن و توبهکار.

فواید و درسهای آیه:

• سنت الهی بر این جاری است که ظالمان و طغیانگران، هرگز از عذاب و خواری در امان نخواهند بود و خداوند برای آنان ذلت و خواری در دنیا و آخرت مقرر کرده است.
• وعدههای الهی قطعی و تخلفناپذیر است؛ پس نباید کسی در تحقق وعیدهای خداوند تردید کند.
• سرعت عقاب الهی برای ظالمان و غفران و رحمت او برای توبهکاران، دو صفت متقابل است که نشاندهنده عدالت و رحمت گسترده پروردگار است.
• این آیه امید را در دل گناهکارانی که به درگاه خدا بازمیگردند زنده میکند و آنان را به توبه و بازگشت به سوی رحمت الهی ترغیب مینماید.
• عبرت از سرنوشت یهودیان بنیاسرائیل، ما را به پندگیری از تاریخ و پرهیز از نافرمانی خداوند دعوت میکند.