Yahdi: Hidoyatga yetaklaydi, to'g'ri yo'lga boshlaydi.
Muhtadiy: Haqiqiy hidoyat topgan, to'g'ri yo'ldan boruvchi.
Yudlil: Adashtiradi, yo'ldan ozdiradi.
Xosirun: Ziyon ko'ruvchilar, o'zlariga zarar yetkazuvchilar.
Tafsir:
Alloh taolo kimni o'z irodasi bilan hidoyatga, ya'ni imon va to'g'ri yo'lga muvaffaq qilsa, o'sha kishi haqiqiy hidoyat topgan zotdir. Chunki u Allohning rahmati va inoyatiga erishib, to'g'ri yo'ldan boradi. Ammo kimni Alloh o'z irodasi bilan adashtirsa, ya'ni uni to'g'ri yo'ldan uzoqlashtirsa, o'shalar haqiqiy ziyon ko'ruvchilardir. Ular o'zlarining nafslariga ziyon yetkazdilar, chunki ular imon va taqvodan mahrum bo'lib, oxiratda o'zlarini va oilalarini halokatga uchratdilar. Bu esa eng katta va ochiq-oydin ziyondir. Hidoyat ham, zalolat ham butunlay Allohning irodasi va hukmi bilan bo'ladi. Alloh kimni hidoyat qilishni xohlasa, uning qalbini imonga ochadi, kimni zalolatda qoldirishni xohlasa, uning qalbini toraytiradi va haqdan yuz o'girtiradi.
Foydalar:
Musulmon kishi har ishda Allohga tavakkal qilib, undan hidoyat so'rashi lozim. Chunki hidoyat faqat Allohning qo'lidadir.
Inson o'zining amali va harakati bilan birga Allohning yordamiga muhtojligini doim yodda tutishi kerak.
Bu oyat mo'minlarga Allohning rahmati kengligini eslatadi — kim Allohga yuzlansa, U uni hidoyat qiladi va izzatli qiladi.
Zalolatda qolganlarning oqibati ziyon ekanini bilish, insonni to'g'ri yo'ldan og'ishmaslikka undaydi va Allohning ne'matlariga shukr qilishga chorlaydi.
Агар хоҳласак, уни ўша (оят)лар билан кўтарар эдик. Лекин унинг ўзи ерга ёпишди ва ҳавои нафсига эргашди. Бас, унинг мисоли худди бир итга ўхшайди, уни ҳайдасанг ҳам, тилини осилтириб тураверади, тек қўйсанг ҳам, тилини осилтириб тураверади. Бу бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқарган қавмларнинг мисолидир. Бу қиссани ҳикоя қил, шоядки тафаккур қилсалар.
Батаҳқиқ, жаҳаннам учун кўплаб жин ва инсларни яратдик. Уларнинг диллари бору тушуна олмаслар. Кўзлари бору кўра олмаслар. Қулоқлари бору эшита олмаслар. Ана ўшалар чорва ҳайвонлари кабидирлар. Балки улардан ҳам баттарроқдирлар. Ана ўшалар ғофилдирлар.
Аллоҳнинг гўзал исмлари бордир. Бас, Унга ўша(исм)лар ила дуо қилинг ва Унинг исмларидан оғадиганларни тек қўйинг. Яқинда қилган амалларига яраша жазоланурлар.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.