Аль-Араф сүрөсү — Аят 184

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا: Алар ой жүгүртүп, терең ойлонушпадыбы?
• صَاحِبِهِم: Алардын арасындагы (тааныш) кишиси — бул пайгамбар Мухаммад (с.а.в.).
• جِنَّةٍ: Жиндилик, акылдан айныгандык.
• نَذِيرٌ مُّبِينٌ: Ачык-айкын эскертүүчү, эскертүүсү айдан ачык.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарды (с.а.в.) жалганга чыгарган адамдарга кайрылып: «Алар эмнеге ой жүгүртүп, акылдарын иштетишпейт?» — деп сурайт. Эгер алар терең ойлонушса, өздөрүнүн арасында жашаган, жүрүм-туруму, акылы жана чынчылдыгы менен жакшы тааныган Мухаммад (с.а.в.) эч качан жинди эмес экенин, тескерисинче, ал Аллах тарабынан жиберилген элчи экенин түшүнүшмөк. Анын акылында эч кандай кемтик жок, ал жиндиликтен алыс. Ал эми анын айткандары — Аллахтын азабынан эскертүүчү, далили ачык-айкын, эч кандай күмөн туудурбаган эскертүү. Башкача айтканда, алар аны жинди деп айыптоо менен чоң ката кетиришти; чындыгында ал аларга акыйкатты ачык жеткирүүчү эскертүүчү гана.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини ой жүгүртүүгө, акылды иштетүүгө жана терең ойлонууга чакырат. Ойлонуу — акыйкатты табуунун эң негизги жолу.
• Пайгамбардын (с.а.в.) адеп-ахлагы, акылы жана чынчылдыгы анын пайгамбарлыгынын эң чоң далилдеринен. Аны жакындан тааныган адамдар анын чынчылдыгына күбө болушкан.
• Куран адамдарды акыйкатка чакырат, эскертет жана жакшылыкка үндөйт. Бул — Аллахтын ыйгарым укугу жана ырайымы.
• Адамдарды жалган айыптоо, негизсиз күнөөлөө — акыйкаттан четтөөнүн белгиси. Ал эми чындыкты кабыл алуу, ойлонуу жана изденүү — куткаруунун жолу.
• Куранды окуп, анын маанисин терең түшүнүү аркылуу адам өзүнүн жаралган максатын тааныйт жана туура жолго түшөт.