سوره اعراف — آيت 200

1) ڪلمات جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• يَنزَغَنَّكَ: هي لفظ ”نَزْغ“ مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي چُڀائڻ، ڇيڙڻ، يا ڪنهن کي ڪنهن ڪم ڏانهن اُڀارڻ ۽ اُکسائڻ. هتي مراد اهو آهي ته شيطان پنهنجي وسوسي سان انسان جي دل ۾ ڪا برائي يا غصي جهڙي شيءِ پيدا ڪري يا کيس چڱي ڪم کان روڪڻ جي ڪوشش ڪري.
• نَزْغٌ: يعني شيطان جي طرفان ايندڙ ڪا به اهڙي ڪوشش، وسوسو، چُڀاءُ يا اُڪساهٽ.
• فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ: پوءِ الله جي پناهه وٺو، يعني کيس ئي پناهه ڏيندڙ ۽ بچاءُ ڪندڙ سمجهي ان جي حفاظت گهرو.
• سَمِيعٌ: ٻڌندڙ، يعني الله تعاليٰ هر آواز ۽ هر دعا ٻڌندڙ آهي.
• عَلِيمٌ: ڄاڻندڙ، يعني هو هر شيءِ کي چڱي طرح ڄاڻي ٿو، تنهنجي نيت، تنهنجي ضرورت ۽ تنهنجي حالت کان به واقف آهي.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم! جڏهن به شيطان تنهنجي دل ۾ ڪو وسوسو وجهي، تنهنجي اندر ۾ غصو يا بيچيني پيدا ڪري، يا توکي ڪنهن چڱي ڪم کان روڪڻ ۽ بُري ڪم ڏانهن مائل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري، ته ان وقت تون پنهنجي پاڻ کي شيطان جي فريب کان بچائڻ لاءِ الله جي پناهه ۾ اچي وڃ ۽ کيس ئي پناهه ڏيندڙ ۽ مددگار بڻاءِ. الله تعاليٰ تنهنجي هر دعا ۽ هر فرياد کي ٻڌندڙ آهي ۽ تنهنجي دل جي هر ڳالهه کان ڄاڻندڙ آهي. جڏهن تون کيس پناهه جو طلبگار ٿيندين ته هو تنهنجي مدد فرمائيندو ۽ توکي شيطان جي شر کان بچائيندو، ۽ تنهنجي ڀلائي ۽ صلاح واري ڳالهه ڏانهن تنهنجي رهنمائي فرمائيندو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• شيطان انسان جو کليل دشمن آهي، هو هر وقت انسان کي گمراهه ڪرڻ ۽ چڱي ڪم کان روڪڻ جي ڪوشش ڪندو رهي ٿو، ان ڪري مومن کي گهرجي ته هميشه هوشيار ۽ بيدار رهي.
• شيطان جي وسوسي کان بچڻ جو سڀ کان آسان ۽ طاقتور طريقو الله جي پناهه وٺڻ آهي. جڏهن انسان دل سان الله کي سڏي ٿو ته الله تعاليٰ کيس شيطان جي شر کان بچائي ٿو.
• الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهي جي هر دعا ٻڌندڙ ۽ هر حالت کان ڄاڻندڙ آهي، ان ڪري انسان کي ڪڏهن به اهو نه سمجهڻ گهرجي ته سندس دعا بيڪار وئي يا الله کيس نه ٻڌو. هو هر وقت ۽ هر حالت ۾ پنهنجي ٻانهي جي سڏ جو جواب ڏيندڙ آهي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مشڪلات، وسوسن ۽ شيطاني حملي جي وقت ۾ مايوس نه ٿيڻ گهرجي، بلڪه الله جي طرف رجوع ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته ان کان وڌيڪ ٻيو ڪو به حقيقي پناهه ڏيندڙ ۽ مددگار ناهي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ اسان کي اهڙا سادا ۽ آسان اپاءَ سيکاريا آهن، جيڪي هر انسان هر وقت ۽ هر هنڌ تي استعمال ڪري سگهي ٿو. اهو ئي قرآن جي عظمت ۽ اسلام جي سهولت جو ثبوت آهي.