Аль-Араф сүрөсү — Аят 50

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• وَنَادَىٰ: кыйкырды, үн салды, чакырды.
• أَصْحَابُ النَّارِ: тозок ээлери, тозоктогулар.
• أَصْحَابُ الْجَنَّةِ: бейиш ээлери, бейиштегилер.
• أَفِيضُوا عَلَيْنَا: бизге куйгула, бизге төккүлө, бизге жеткиргиле.
• مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ: Аллах силерге ырыскы кылган нерселерден.
• حَرَّمَهُمَا: экөөнү тең (суу менен тамакты) арам кылды, тыюу салды.
• الْكَافِرِينَ: каапырларга, Аллахты жана Анын элчилерин танып-билбегендерге.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Тозоктогулар бейиштегилерге кыйкырып, алардан жардам сурашат. Алар: «Бизге суу куйгула же Аллах силерге ырыскы кылган тамактардан бергиле» — деп суранышат. Себеби алар тозоктун кыйноосунан жана суусагандыктан кыйналып, бир ууртам сууга же бир үзүм тамакка муктаж болушат.

Бейиштегилер аларга жооп берип: «Чындыгында Аллах суу менен тамакты каапырларга арам кылды» — дешет. Башкача айтканда, Аллах Таала аларга бул нерселерди бербейт, анткени алар дүйнөдө Аллахка ыйман келтирбей, Анын элчилерин жалганга чыгарып, Анын буйруктарын аткарбай, тыйган нерселеринен тыйылбай жашашкан. Эми алар акыретте ушундай азапка кабылышат жана бейиштин жыргалчылыктарынан эч нерсе ала алышпайт.

Бул аят бизге акыреттеги эки тараптын ортосундагы чоң айырманы көрсөтөт: бейиштегилер түбөлүк жыргалчылыкта, ал эми тозоктогулар түбөлүк азапта жана муктаждыкта болушат. Ошондой эле бул аят бейиштин тозоктон жогору экенин далилдейт.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Акыреттин чындыгы: Бул аят акырет күнүнүн чындыгын, бейиш менен тозоктун бар экенин ачык көрсөтөт. Ар бир адам бул дүйнөдө кылган иштерине жараша ошол жерлердин бирине барат.
• Ыймандын баалуулугу: Бейишке кирүү жана анын түбөлүк жыргалчылыктарынан пайдалануу ыйманга жана жакшы амалдарга байланыштуу. Ыймандуу адам бейиште эч качан муктаждык тартпайт, суусабайт, ачка болбойт.
• Каапырлыктын аягы: Каапырлык жана Аллахтын буйруктарын четке кагуу адамды тозокко алып барат. Ал жерде эч ким жардам бере албайт, эч ким суу да, тамак да бере албайт.
• Дүйнөдөгү мүмкүнчүлүктү колдонуу: Бул дүйнө — амал кылуучу жай. Ким Аллахка ыйман келтирип, жакшы иштерди кылса, акыретте бейишке жетет. Ким каапырлык кылып, зулумдук кылса, тозокко түшөт. Ошондуктан ар бир адам бул дүйнөдө ыймандуу жана жакшы амалдуу болууга умтулушу керек.
• Исламдын адилеттиги: Аллах Таала эч кимге зулумдук кылбайт. Каапырлар өздөрүнүн каапырлыгы жана күнөөлөрү себептүү тозокко түшүшөт. Ал эми ыймандуулар бейишке киришет. Бул — Аллахтын адилеттигинин көрүнүшү.
• Бейишке умтулуу: Бул аят бизди бейишке умтулууга, анын жыргалчылыктарын эстөөгө жана Аллахтын ыраазылыгын алууга чакырат. Бейиш — түбөлүк бакыт жана тынчтык жайы. Ал жерде эч кандай азап, муктаждык, кайгы-касирет жок.