Ma'orij surasi — Oyat 13

Kalima ma'nolari:

• Fasila — qarindoshlar, yaqin urug'lar, oila va qabila.
• Tu'vihi — uni o'z bag'riga oladi, panoh beradi, himoya qiladi.

Tafsir:

Qiyomat kunida har bir inson faqat o'zi bilan mashg'ul bo'ladi. O'sha dahshatli kunda kofir inson azobdan qutulish uchun nimalarni berishga tayyor ekanini tasavvur qilib bo'lmaydi. U o'z farzandlarini, xotinini, ukasini va butun qarindoshlarini — ya'ni uni o'z bag'riga olgan, og'ir kunlarda yonida turgan, himoya qilgan urug'-aymog'ini ham fido qilishga rozi bo'ladi. Hatto yer yuzidagi barcha odamlarni ham to'lov qilib berib, o'zini azobdan qutqarishni orzu qiladi. Lekin bu hech qachon mumkin emas, chunki Allohning azobi oldida hech qanday fido, hech qanday to'lov o'rin olmaydi.

Foydalar:

1. Qiyomat kunining dahshatlari shunchalik og'irki, inson o'ziga eng yaqin kishilarni ham fido qilishga tayyor bo'ladi. Demak, bu dunyoda Allohga itoat qilib, Uning rahmatini topishga intilish — eng buyuk yutuqdir.
2. Qarindoshlik rishtalari va urug'-aymoq bilan aloqa — bu dunyoda juda muhim, lekin ular oxiratda hech qanday foyda bermaydi. Faqat imon va solih amallargina najot keltiradi.
3. Inson o'z yaqinlariga mehr-muhabbat ko'rsatishi, ularni himoya qilishi islomda ulug' amaldir. Ammo asosiy e'tibor Allohning roziligini topishga qaratilishi kerak, chunki oxiratda faqat shu narsa foyda beradi.
4. Ushbu oyat insonni o'ylashga chorlaydi: biz bugun qarindoshlarimizga yaxshilik qilyapmizmi? Ular bizni himoya qilganidek, biz ham ularning haqlarini ado etayapmizmi? Chunki bu dunyodagi yaxshi munosabatlarimiz oxiratda guvoh bo'lib keladi.