Аль-Мааридж сүрөсү — Аят 19

1. Сөздөрдүн мааниси:

• هَلُوعًا (халуъан): катуу тынчсыздануучу, сабырсыз, ашкере ач көз жана коркок. Бул сөз адам баласынын жаратылышындагы эки нерсени билдирет: жакшылык келгенде ашкере сактап, бөлүшпөө, ал эми жамандык келгенде катуу тынчсызданып, сабыр кылбоо.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Чындыгында, адам баласы жаратылышынан эле шашып-тынчсыздануучу, сабырсыз жана ач көз болуп жаралган. Эгерде ага жакшылык, байлык, ден соолук жетсе, ал ашкере сактап, бөлүшүүнү каалабайт, берүүгө кыялданбайт. Ал эми ага жакпаган нерсе, кыйынчылык, жакырчылык же оору жетсе, ал катуу кейип, тынчсызданып, ар кандай нааразылыкка батат. Бул — адамдын табигый жаратылышындагы алсыздык. Бирок, бул адаттан тышкары, Аллахка чын ыкластан ибадат кылган, намаздарын убагында жана туура аткарган, мал-мүлкүнүн белгилүү бөлүгүн (зекетти) муктаждарга берген, акырет күнүнө ишенип, жакшылык иштерди кылып даярдык көргөн, Раббисинин азабынан корккон жана ыймандуу пенделер гана ушул жаман жаратылыштан арыла алышат. Анткени Аллахтын азабынан эч ким өзүн коопсуз сезбейт. Ошондой эле алар ыймандуулук менен абийир-уяттарын сактап, өздөрүнө уруксат берилген жубайларынан башка нерселерден алыс болушат.

1. Алынган пайдалар:

• Бул аят адам баласынын алсыз жаратылганын, шашып-тынчсызданууга жакын экенин эскертип, ар бир адам өзүнүн жаратылышындагы кемчиликтерди таанып, аларды оңдоого умтулушу керектигин үйрөтөт.
• Ыйман, намаз, зекет жана акыретке ишенүү сыяктуу жакшы амалдар адамды сабырсыздыктан, ач көздүктөн жана коркоктуктан арылтат.
• Ислам дини адамды өзүнүн табигый алсыздыктары менен күрөшүп, рухий жактан өнүгүүгө чакырат. Бул диндин адамзат үчүн канчалык пайдалуу экенин көрсөтөт.
• Ар бир адам кыйынчылыкка туш болгондо сабыр кылып, жакшылыкка жеткенде бөлүшүүнү үйрөнүү менен коомдо тынчтык, ынтымак жана жардамдашуу орнойт.