Sure Meâric — Ayet 19

Kelime Anlamları:

• İnsan: Burada genel olarak insan türü kastedilmiştir.
• Hulika: Yaratıldı, yaratılışına işlendi.
• Helûa: Aşırı hırslı, sabırsız, eli sıkı, endişeli ve telaşlı; zorluk anında dayanıksız, nimete kavuşunca da cimri davranan kimse demektir.

Tefsir:

Yüce Allah, bu âyet-i kerimede insanın yaratılışında bulunan zayıf ve aceleci yönüne dikkat çekmektedir. İnsan, yaratılışı gereği "helûa" yani aşırı hırslı, sabırsız ve telaşlı bir tabiata sahiptir. Bu özellik, insanın başına bir kötülük veya zorluk geldiğinde dayanamayıp feryat etmesine, ümitsizliğe kapılmasına; bir iyilik ve bolluk elde ettiğinde ise cimrileşip elindekini sıkı sıkıya tutmasına, başkalarına vermekten kaçınmasına sebep olur.

İşte bu, insanın zayıf ve eksik yönüdür. Ancak Yüce Allah, bu zayıf tabiatın, iman ve salih amellerle terbiye edilip olgunlaştırılabileceğini müjdelemektedir. Nitekim devamındaki âyetlerde, bu olumsuz özelliklerden arınmış müminlerin vasıfları sayılır: Namazlarını devamlı kılanlar, mallarında muhtaçlar için bir hak tanıyanlar, hesap gününe kesin olarak inananlar, Rablerinin azabından korkanlar, iffetlerini koruyanlar... İşte bu vasıflara sahip olanlar, yaratılışlarındaki bu zayıflığı yenerek Allah'ın rızasına ve cennetine nail olurlar.

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize, insanın bu dünyada imtihan edildiğini ve nefsinin bu tür zaaflarla dolu olduğunu hatırlatır. Fakat Rabbimiz, bizi bu zaaflarla baş başa bırakmamış; bize namazı, sabrı, şükrü ve cömertliği emrederek bu zaafları nasıl yeneceğimizi öğretmiştir. Unutmayalım ki, zorluk anında sabreden, bolluk anında şükreden ve infak eden, Allah katında en değerli kullardandır. Bu âyet, nefsimizin bu zayıf yönlerini tanıyıp onları ıslah etmemiz için bir davettir. Rabbimiz, bizleri helâk edici hırstan ve cimrilikten uzak, sabırlı ve şükreden kullarından eylesin.