Məaric surəsi — Ayə 37

Sözlərin izahı:

• عِزِينَ (izin): "İzə" sözünün cəmidir; dəstə-dəstə, qrup-qrup, ayrı-ayrı dairələr şəklində toplaşan mənalarını bildirir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Məkkə müşriklərinin Rəsulullahın (sallallahu aleyhi və səlləm) ətrafında necə dəstə-dəstə, sağdan və soldan toplaşdıqlarını təsvir edir. Onlar qruplar halında oturub, bir-birilərinə yaxınlaşıb, sanki Peyğəmbəri (s.a.v.) sınamaq, ona qarşı laqeydlik və istehza nümayiş etdirmək üçün dairələr əmələ gətirirdilər. Bəziləri sağ tərəfdə, bəziləri sol tərəfdə toplaşaraq, Quranın çağırışına biganə qalır, həqiqətə qulaq asmaqdan boyun qaçırırdılar.

Bu səhnə bizə göstərir ki, haqqa qarşı duranlar çox vaxt qruplar halında birləşərək özlərini güclü hesab edirlər. Lakin onların bu toplaşması, bu dəstələnməsi əslində zəifliyin və çaşqınlığın təzahürüdür. Onlar bir araya gəlib müzakirə edir, lakin qəlbləri haqqa açılmır. Onlar Peyğəmbərin (s.a.v.) gətirdiyi nurdan uzaq durmaq üçün bir-birilərinə arxa-dayaq olurlar.

Ey insan! Bir düşün: bu qədər insan bir araya gəlib bir həqiqəti danmaq üçün güc birləşdirirsə, bəs sən təkbaşına haqqı qəbul etmək üçün nə qədər cəsarətli olmalısan? Allah-Təala bu ayədə bizə xəbərdarlıq edir ki, camaatın çoxluğu, dəstələrin böyüklüyü heç kəsi haqdan üstün edə bilməz. Həqiqət tək də olsa, həqiqətdir; batil minlərlə dəstə ilə də gəlsə, batildir.

Bu ayə həm də bizə düşünməyi öyrədir: biz hansı dəstədəyik? Haqqın tərəfindəmi, yoxsa haqqa arxa çevirənlərin sırasındamı? Allahın kitabına qulaq asanlardanmı, yoxsa ondan üz döndərənlərdənmi? Qoy bu sual qəlbimizə toxunsun və bizi doğru yola yönəltsin. Çünki əsl qurtuluş, dəstələrin çoxluğunda deyil, Allahın göstərdiyi yolda sabit qalmaqdadır.