Məaric surəsi — Ayə 36

1) Bəzi sözlərin izahı:

• فَمَالِ (fəmali): "Bəs nə olub? Nə üçün? Onları nə çəkir?" mənasındadır. Bu ifadə təəccüb və məzəmmət bildirir.
• مُهْطِعِين (mühṭiʿin): "Tələsərək, boyunlarını uzadaraq, gözlərini dikib qaçanlar" deməkdir. Ərəb dilində bu kəlmə həm sürətlə getməyi, həm də boyun uzadıb diqqətlə baxmağı ifadə edir.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Bu kafirlər sənin ətrafına niyə toplaşırlar? Onları nə cür cəlb edir ki, boyunlarını sənə tərəf uzadıb, gözlərini səndən çevirmədən, sanki tələsirmiş kimi sənə tərəf gəlirlər? Onlar səni təkzib etmək, sözlərini lağa qoymaq və sənin haqqında müzakirə aparmaq üçün dəstə-dəstə, sağdan-soldan yığışırlar. Onların bu hərəkəti təəccüb doğurur: axı onları bu qədər səy göstərməyə vadar edən nədir?

Sonrakı ayələrdə Allah onların gizli niyyətini açıq şəkildə bildirir: onların hər biri elə güman edir ki, sanki Cənnətə girəcək! Halbuki onların bu arzusu əsassızdır. Onlar ki, özləri də yaxşı bilirlər ki, dəyərsiz bir sudan yaradılmışlar — yenə də iman gətirmirlər. Belə olduqda, onlar nəyə arxalanıb Cənnətə girəcəklərini düşünürlər?

Bu ayə bizə öyüd-nəsihət verir: insan özünü böyük görməməli, haqqa qarşı təkəbbür göstərməməlidir. Allahın qüdrəti qarşısında hər kəs acizdir. İman gətirməyənlərin səyləri boş yerə gedər; onların toplaşması, müzakirələri, lağ etmələri heç bir fayda verməz. Əksinə, qəlbi təmiz olan, səmimi şəkildə haqqı axtaran insan üçün bu ayə bir dərsdir: Rəbbinə yönəl, səmimi ol, təkəbbürdən uzaq dur — çünki Cənnət yalnız təvazökar və iman gətirənlərin məkanıdır.

3) Dəvət mesajı:

Ey insan! Gəl, sən də bu kafirlərin yolunu getmə. Onlar səni çaşdırmağa, haqqdan uzaqlaşdırmağa çalışırlar. Amma bil ki, sənin Rəbbin səni yoxdan yaradıb, sənə can verib, səni bu dünyaya gətirib. O, səndən yalnız bir şey istəyir: səmimi qəlbdən Ona yönəlməyini. Quran sənə rəhmət, hidayət və nur gətirib. Onu oxu, dərk et və qəlbinə hopdur. Bil ki, Cənnət qapıları təvazökar qullar üçün açıqdır. Tələs, amma dünya qayğısına deyil — Rəbbinin rəhmətinə tərəf tələs!