Ma'orij surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• الْعِهْنِ (al-'ihn): Rangli jun, ya'ni bo'yalgan, turli xil rangdagi yung. Ba'zi mufassirlar bu so'zni "titilgan, mayda jun" deb ham izohlaganlar.

Tafsir:

Qiyomat kuni sodir bo'ladigan dahshatli voqealardan biri — tog'larning holatining o'zgarishidir. O'sha kuni mustahkam, ulkan tog'lar o'z o'rnida qolmaydi. Ular bo'yalgan, titilgan jundek yengil bo'lib, havoda uchib yuradigan holatga keladi. Xuddi jun qanday mayin va yengil bo'lsa, tog'lar ham shunday yengillashib, parcha-parcha bo'lib, shamol ularni qayerga bo'lsa, o'sha yerga uchirib ketadi. Bu holat tog'larning butunlay yo'q bo'lib ketishining boshlanishidir. Chunki ularning mustahkamligi, og'irligi yo'qolib, eng yengil narsaga o'xshab qoladi. Keyin esa ular changdek sochilib, yer tekislikka aylanadi. Bu — Alloh taoloning qudrati namoyon bo'ladigan, hamma narsa O'z hukmiga bo'ysunadigan ulug' kundir.

Foydalar:

1. Bu oyat insonga Qiyomat kunining haqiqat ekanligini va u kuni butun koinot tartibi o'zgarishini eslatadi. Dunyodagi har qanday mustahkam narsa — hatto tog'lar ham — o'sha kuni o'z holatini yo'qotadi. Demak, inson faqat Allohning qudratiga tayanmog'i lozim.
2. Tog'larning jundek yengil bo'lishi Alloh taoloning cheksiz qudratini ko'rsatadi. U xohlagan narsani xohlagan holatga keltira oladi. Bu esa mo'minning iymonini mustahkamlaydi va Allohdan qo'rqishini oshiradi.
3. Ushbu tasvir insonni dunyo hayotining o'tkinchiligini anglab, oxirat uchun amal qilishga undaydi. Chunki bu go'zal tog'lar ham bir kun yo'q bo'lib ketadigan bo'lsa, insonning dunyodagi mulki, boyligi ham abadiy emasdir.
4. Qiyomat kuni haqidagi bu ta'riflar inson qalbida Allohga bo'lgan muhabbat va Uning oldida hisob berishdan qo'rqish hissini uyg'otadi. Bu esa insonni yaxshi amallarga undaydi va gunohlardan saqlaydi.