سوره معارج — آیه 9

معانی کلمات:

• الْعِهْنِ: پشم رنگ‌شده و حلاجی‌شده که بر اثر وزش باد به هر سو پراکنده می‌شود.

تفسیر آیه:

در آن روز هولناک قیامت، کوه‌ها که در دنیا نماد استواری و صلابت بودند، به‌طور کامل متلاشی و پراکنده می‌شوند. آن‌ها مانند پشم رنگ‌شده و حلاجی‌شده‌ای می‌شوند که در برابر باد، سبک و بی‌قرار است و به هر سو رانده می‌شود. این تشبیه، نهایت سستی و بی‌ثباتی کوه‌ها را در آن روز عظیم نشان می‌دهد؛ همان‌گونه که پشمِ منفوش به‌راحتی با کمترین نسیمی از هم جدا و پراکنده می‌گردد، کوه‌های عظیم نیز با یک فرمان الهی به ذرات ریز و پراکنده تبدیل می‌شوند. این صحنه، بخشی از دگرگونی‌های وحشتناک کیهانی است که در آستانه رستاخیز رخ می‌دهد و انسان را به عظمت قدرت خداوند و ناتوانی مخلوقات در برابر اراده او متوجه می‌سازد.

فواید و درس‌های آیه:

1. هشدار به غفلت‌زدگان: این آیه به انسان‌ها هشدار می‌دهد که به قدرت ظاهری و مادیات دنیا دل نبندند؛ حتی کوه‌های استوار که نماد پایداری‌اند، در برابر اراده خداوند چون پشمِ پراکنده‌اند. پس انسان باید به خداوند پناه برد و به او توکل کند.
2. تقویت ایمان به روز جزا: توصیف این صحنه‌ها، ایمان به قیامت را در دل زنده می‌کند و انسان را به فکر فرو می‌برد که برای آن روز بزرگ آماده شود و اعمال خود را اصلاح کند.
3. عظمت قدرت الهی: این تصویر زیبا و در عین حال هولناک، نشان می‌دهد که خداوند قادر مطلق است و هیچ موجودی، هرچند عظیم و سخت، یارای مقاومت در برابر فرمان او را ندارد. این شناخت، خشوع و فروتنی را در برابر پروردگار در دل انسان افزایش می‌دهد.
4. دنیاگذرایی: با دیدن این صحنه، انسان درمی‌یابد که دنیا و نعمت‌های آن، هرچند بزرگ و پایدار به نظر برسند، زودگذر و ناپایدارند و حقیقت جاودان، آخرت و لقای پروردگار است. پس باید دل را به دنیا نبست و به فکر آخرت بود.