Нух сүресі — Аят 23

1. Сөздердің мағынасы:

• لَا تَذَرُنَّ: тастамаңдар, қалдырмаңдар, құлшылық етуді доғармаңдар.
• آلِهَتَكُمْ: тәңірлеріңіз, яғни сендер құлшылық қылып жүрген пұттарың.
• وَدًّا، سُوَاعًا، يَغُوثَ، يَعُوقَ، نَسْرًا: бұлар Нұх (ғ.с.) заманындағы қауымның ең үлкен пұттарының есімдері. Кейбір деректерде бұл есімдер бұрынғы салих адамдардың есімдері болған, олар қайтыс болған соң шайтанның азғыруымен халық олардың бейнелерін жасап, соңынан пұтқа айналдырып алған.

1. Аяттың тәпсірі:

Нұх (ғ.с.) қауымының әулет басылары мен адасқан көсемдері өздеріне ерген бұқара халыққа: «Тәңірлеріңе құлшылық етуді ешқашан тастамаңдар! Уаддқа да, Суаға да, Яғусқа да, Яғуққа да, Насрға да құлшылық етуді доғармаңдар!» — деп үгіттеді. Бұл бесеуі олардың ең үлкен әрі ең қасиетті деп санаған пұттары еді, сондықтан оларды бөлек атап, ерекше насихаттады. Осылайша олар халықты Нұх (ғ.с.) шақырған жалғыз Аллаһқа құлшылық етуден бас тартқызып, ата-бабаларынан қалған пұтқа табынушылықты одан әрі жалғастыруға шақырды. Бұл — адасушылықтың шегіне жеткен, шайтанның азғыруымен әуелгі салих адамдардың есімдері пұтқа айналдырылған надандықтың айқын көрінісі. Нұх (ғ.с.) қауымы осы пұттарға сыйынудан бас тартпай, қарсылықтарын одан әрі үдетті, ақырында олардың бұл қылықтары өздерін суға бату мен отқа кіруге апарды.

1. Алынатын ғибраттар:

• Таухидтің маңыздылығы: Аят Аллаһтан басқаға құлшылық етудің қаншалықты ауыр күнә екенін көрсетеді. Жалғыз Аллаһқа құлшылық ету — барлық пайғамбарлардың ортақ шақыруы.
• Ата-бабаны соқыр еруден сақтандыру: «Ата-бабамыз осылай істеген» деп, дәлелсіз еру адамды адасушылыққа жетелейді. Әр адам хақты өзі іздеп, ақылмен ойлануы керек.
• Салих адамдарды шамадан тыс дәріптеудің қаупі: Салих адамдарды тым асыра дәріптеп, олардың бейнелерін жасау уақыт өте келе пұтқа айналуы мүмкін. Бұл — діни істерде шектен шығудан сақтандыратын үлкен ғибрат.
• Исламның адамды құлдықтан азат етуі: Пұтқа табыну — адамды қорлыққа, надандыққа түсіреді. Ал Ислам адамды жалғыз Жаратушыға ғана құлшылық етіп, шынайы азаттыққа жеткізеді.
• Құранның тарихи шындықты баяндауы: Бұл аят ежелгі қауымдардың адасушылық тарихын еске салып, адамзатты сол қателіктерді қайталамауға шақырады. Құран — адамзатқа әр заманда да тура жолды нұсқайтын мәңгілік кітап.