Nuh surəsi — Ayə 26

1) Bəzi sözlərin izahı:

• دَيَّارًا (dəyyarən): Bu söz ərəb dilində "ev, diyar" mənasını verən "dār" kökündən gəlir və "yer üzündə gəzib-dolanan, hərəkət edən hər hansı bir canlı" mənasını bildirir. Bəzi alimlər bunu "heç kəs, heç bir kimsə" kimi də izah etmişlər. Yəni Nuh (əleyhissəlam) Allahdan istəyir ki, yer üzündə kafirlərdən gəzib-dolanan, yaşayan heç bir kimsə qalmasın.
• لَا تَذَرْ (lā təzər): "Tərk etmə, buraxma, qoyma" mənasındadır. Yəni "heç birini sağ buraxma, hamısını məhv et" deməkdir.
• الْكَافِرِينَ (əl-kafirin): "Kafirlər" — Allahın vahidliyini və peyğəmbərlərin haqq olduğunu inkar edənlər.

2) Ayənin təfsiri:

Nuh (əleyhissəlam) uzun illər — min ildən çox — qövmünü Allaha imana dəvət etdi. Gecə-gündüz, açıq-aşkar və gizli şəkildə onları haqqa çağırdı. Lakin onlar inadla küfrlərində qaldılar, yalnız çox az bir qismi iman gətirdi. Nəhayət, Allah ona vəhy etdi ki, artıq qövmündən iman gətirənlərdən başqa heç kəs iman gətirməyəcək. Bunu biləndən sonra Nuh (əleyhissəlam) Allahına yalvararaq dedi:

"Ey Rəbbim! Yer üzündə kafirlərdən gəzib-dolanan, yaşayan heç bir kimsə buraxma!"

Bu, qəzəb və intiqam dolu bir dua deyildi. Bu, Allaha sadiq qulun, haqqı qorumaq və yer üzündə küfrün, azğınlığın kökünü kəsmək üçün etdiyi bir yalvarış idi. Çünki Nuh (əleyhissəlam) bilirdi ki, bu kafirlər sağ qaldıqca nəinki özləri haqqa gəlməyəcək, həm də özlərindən sonra gələn nəsillərə küfrü, azğınlığı miras qoyacaq və iman gətirənləri də yoldan çıxaracaqlar. Onların qəlbində haqqa qarşı elə bir düşmənçilik vardı ki, onlardan yalnız küfr və asi övladlar dünyaya gələcəkdi.

Bu ayə bizə öyrədir ki, bəzən haqqın qorunması üçün pislik ocaqlarının tamamilə təmizlənməsi zərurətə çevrilir. Allahın ədaləti və hikməti ilə Nuhun duası qəbul oldu və tufanla o azğın qövm yer üzündən silindi. Bu, həm də bir xəbərdarlıqdır: küfr və inadkarlıqda israr edənlər, nəhayət, ilahi ədalətlə üzləşəcəklər.

Ey insan! Gəl bu ayədən ibrət götürək. Nuh (əleyhissəlam) 950 il səbrlə qövmünü haqqa dəvət etdi, amma onlar inad etdilər. Biz də haqqa qulaq asaq, qəlbimizi imana açmağa çalışaq. Allahın rəhməti genişdir, lakin ədaləti də qaçılmazdır. Gəl iman gətirənlərdən olaq, Nuhun duasında xeyir-dua alanlardan deyil, tufanda məhv olanlardan olmayaq. Quran bizə doğru yolu göstərir — gəl bu yolda sabit qalaq və Allahın rəhmətinə sığınaq.