Нух сүресі — Аят 26

1. Сөздердің мағынасы:

• رَبِّ: Раббым, яғни Жаратушы Ием.
• لَا تَذَرْ: Қалдырма, қойма.
• دَيَّارًا: Бірде-бір тірі жанды, жүріп-тұратын ешкімді. Бұл сөз "دَارَ" (айналу, жүру) түбірінен алынған "فَيْعَال" өлшеміндегі сөз, яғни жер бетінде жүріп-тұратын, қозғалыста жүрген бірде-бір адамды қалдырма деген мағынаны білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Нұх пайғамбар (ғ.с.) өзінің қауымын ұзақ уақыт бойы Аллаһтың бірлігіне шақырғанымен, олар тек қарсылық пен менсінбеушілік танытты. Аллаһ оған қауымынан тек иман келтіргендер ғана иман келтіретінін, қалғандарының ешқашан сенбейтінін хабарлаған соң, Нұх пайғамбар олардың түзелуінен үмітін үзіп, Аллаһқа бет бұрып: "Раббым! Жер бетінде кәпірлерден бірде-бір тірі жанды қалдырма!" — деп дұға етті. Бұл дұға ашу-ызадан туған сөз емес, керісінше, Аллаһтың әмірімен және Оның әділ үкіміне сүйене отырып айтылған дұға еді. Себебі ол қауымының жүректері мүлдем қатайып, шындықты қабылдамайтынын, олардың қалдырылған жағдайда басқа мүмін құлдарды адастыратынын және олардан туатын ұрпақтың да тек күпірлік пен күнәкарлыққа бой ұратынын білді. Сондықтан ол Аллаһтан осы қауымды жер бетінен жоюды сұрады. Бұл — пайғамбардың өз қауымының ақыреттегі мәңгілік азапқа ұшырауынан қорқып, Аллаһтың әділдігіне жүгінген шағымы еді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Дұғаның күші мен маңызы: Нұх пайғамбар қиындыққа тап болғанда Аллаһқа бет бұрып, шын жүректен дұға етті. Бұл — мүміннің әрдайым Аллаһпен байланыста болуы керектігін көрсетеді.
• Шындықты қабылдамаудың салдары: Қауымның қасарысып, иманға келмеуі олардың жойылуына әкелді. Бұл — Аллаһтың әділ үкімінің сөзсіз орындалатынын еске салады.
• Пайғамбардың қамқорлығы: Нұх пайғамбардың дұғасында өз қауымы үшін қайғыруы мен олардың ақыреттегі жағдайын ойлауы көрінеді. Бұл — әр мүміннің өз айналасындағы адамдардың игілігін тілеуі керектігін үйретеді.
• Аллаһтың рақымы мен әділдігі: Аллаһ кәпірлерді жоюды әділдікпен жүзеге асырды, ал мүміндерді құтқарды. Бұл — Аллаһтың әділ де, рақымды да екенін білдіреді.
• Исламның құндылығы: Бұл аят мүміндерге иманның қаншалықты қымбат екенін, ал күпірліктің қаншалықты қауіпті екенін ұғындырады. Ислам — адамды тура жолға бастайтын, оны мәңгілік азаптан құтқаратын жалғыз дін екенін түсіндіреді.