Аль-Муззаммиль сүрөсү — Аят 16

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَعَصَىٰ — баш ийбеди, каршы чыкты, буйрукту аткарбады.
• الرَّسُولَ — пайгамбар Муса (алайхи-с-салам).
• فَأَخَذْنَاهُ — Биз аны кармап, жазаладык.
• أَخْذًا وَبِيلًا — катуу, оор, кыйноочу жаза менен.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Мекке элине эскертүү берип жатат. Ал буга чейин айткан эди: Биз силерге, эй Мекке эли, Мухаммадды (ﷺ) күбө катары пайгамбар кылып жибердик — ал силердин иш-аракеттериңерге, ыйман келтиргениңерге же каапырлыгыңарга күбө болот. Так ушул сыяктуу эле Биз Мусаны (алайхи-с-салам) залым фараонго пайгамбар кылып жибергенбиз. Фараон Мусаны жалганга чыгарды, ага ыйман келтирбеди жана анын алып келген буйруктарына баш ийбеди. Ошондо Аллах аны катуу жаза менен кармап, жок кылды. Бул дүйнөдө деңизге чөктүрүп өлтүрүү менен, ал эми акыретте тозок азабы менен жазаланды.

Бул окуя силерге, эй Мекке эли, эскертүү: Мухаммад пайгамбарга (ﷺ) баш ийбестик кылбагыла, антпесе фараонго келгендей азап силерге да келет. Ким пайгамбарга каршы чыкса, анын акыбети фараондун акыбети сыяктуу болот — дүйнөдө да, акыретте да катуу жазага дуушар болот.

1. Алынуучу пайдалар:

• Пайгамбарга баш ийүү — куткаруунун жолу: Аллах пайгамбарларды адамдарга жол көрсөтүү үчүн жиберет. Аларга баш ийүү — Аллахка баш ийүү, ал эми аларга каршы чыгуу — Аллахтын буйругуна каршы чыгуу.
• Тарыхтан сабак алуу: Фараондун окуясы — ар бир замандагы адамдар үчүн эскертүү. Ал өзүнүн текеберлиги, зордук-зомбулугу жана пайгамбарга баш ийбегени үчүн катуу жазаланды. Бул окуя бизге акыйкатты четке какпоону үйрөтөт.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах эч кимди адилетсиз жазалабайт. Фараон өзүнүн жамандыгы менен жазага татыктуу болду. Аллахтын жазасы адилет жана так.
• Ыймандуу болууга чакырык: Бул аят бизди пайгамбардын жолун кармоого, ага ыйман келтирүүгө жана анын үммөтүнөн болууга чакырат. Ыймандуу болуу — дүйнөдө да, акыретте да бакыттын жолу.
• Исламдын жеңилдиги жана акыйкаттыгы: Ислам — Аллахтын акыркы дини, ал бардык адамдарга жиберилген. Ага баш ийүү — жеңилдик жана тынчтык, ал эми андан баш тартуу — зыян жана өкүнүч.