Аль-Мурсалят сүрөсү — Аят 45

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَيْلٌ (Уайл): Кырсык, азап, өкүнүч, жок болуу жана кыйроо деген маанилерди билдирет. Бул сөз келечекте боло турган оор азапка эскертүү үчүн колдонулат.
• يَوْمَئِذٍ (Йаума изин): «Ошол күнү» дегенди билдирет. Бул жерде Кыямат күнү, эсеп-кысап күнү тууралуу айтылып жатат.
• لِّلْمُكَذِّبِينَ (Лил-муказзибин): «Жалганга чыгаргандар үчүн» дегенди билдирет. Аллахтын аяттарын, пайгамбарлардын алып келген чындыктарын жана Кыямат күнүн жалганга чыгарган адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Кыямат күнүндөгү оор абалды жана азапты эскертүүчү аят. Аллах Таала бул аятта Кыямат күнүн, эсеп-кысапты, ошондой эле бейиш менен тозокту жалганга чыгарган адамдарга катуу эскертүү берет. «Уайл» деген сөз — бул жөн гана бир кырсык эмес, ал терең өкүнүч, кыйроо жана түбөлүк азапты билдирген оор сөз. Ошол күнү Аллахтын убадаларын, азап-каткысын жана сыйлыктарын жалганга чыгаргандар чоң жоготууга учурайт. Алар дүйнөдө эле эскертүүлөрдү угуп, бирок ага кулак какпай, акыйкатты четке кагышкан. Эми алар ошол кылган иштеринин жыйынтыгын көрүшөт. Бул азаптан кутулуунун жолу — Аллахка ыйман келтирүү, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу жана Кыямат күнүнө чын жүрөктөн ишенүү. Ал эми такыбалар, башкача айтканда, Аллахтан коркуп, Анын буйруктарын аткарган адамдар үчүн ошол күнү түбөлүк бейиш, көлөкөлөр, булактар жана түрдүү жемиштер даярдалган. Бул аят ошол эки топтун ортосундагы айырманы ачык көрсөтүп, адамды ой жүгүртүүгө чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын адилеттигин жана акыйкаттыгын көрсөтөт. Ал эч кимди адилетсиз жазалабайт, бирок жалганга чыгаргандар өздөрүнүн жаман иштеринин жыйынтыгын көрүшөт.
• Кыямат күнүнө ишенүү адамды жакшылык кылууга, адилеттүү болууга жана жамандыктан алыс болууга түрткү берет.
• Бул аят бизге дүйнө жашоосунун убактылуу экенин, ал эми акыреттин түбөлүк экенин эскертет. Ошондуктан ар бир адам өзүнүн иш-аракеттерин ойлонуп, акырет үчүн даярдык көрүшү керек.
• Аллах Таала такыбаларга бейиш сыяктуу улуу сыйлыктарды убада кылган. Бул — ыймандуу адамдар үчүн чоң кубаныч жана үмүт. Аллахтын сыйлыктары чексиз жана түбөлүк.
• Ислам дини адамды коркутуу менен гана эмес, сүйүү жана үмүт менен да чакырат. Бул аятта Аллахтын азабы эскертилсе да, такыбаларга берилген бейиш сыйлыгы айтылып, адамдарды жакшылыкка үндөйт.
• Ошондуктан, ар бир адам Аллахтын аяттарын окуп, алардан сабак алып, жашоосун оңдоп, акырет үчүн пайдалуу иштерди кылышы керек. Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, тообо кылууга жана Аллахтын ырайымына жетүүгө чакырат.