Anfol surasi — Oyat 55

Kalimalarning ma'nolari:

• Ad-Davabb – yer yuzida harakatlanuvchi jonzotlar, hayvonlar.
• Shar – eng yomoni, eng zararlisi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda inson va boshqa jonzotlar orasida eng yomoni kimligini bayon qilmoqda. Yer yuzida yuradigan, harakatlanuvchi barcha maxluqotlar ichida Alloh nazdida eng yomoni – bu kofir bo'lgan, ya'ni Allohga va Uning payg'ambarlariga ishonmaydigan, qalblari muhrdor bo'lgan kimsalardir. Ular shunchaki oddiy kofirlar emas, balki kufrda o'jarlik qilib, har qanday dalil va mo''jizalarni ko'rsalar ham iymon keltirmaydiganlardir. Chunki ularning aql-idroklari, ko'rish va eshitish qobiliyatlari haqni qabul qilishdan butunlay yuz o'girgan, shuning uchun ularning qalblariga hidoyat yo'li berk bo'lib qolgan. Ular o'z ixtiyorlari bilan kufrni tanlab, unda mustahkam turib olganlari uchun endi ulardan iymon umid qilinmaydi. Alloh ularni "davabb" (yerda yuradigan jonzotlar) deb atash orqali ularning ma'naviy jihatdan hayvonlardan ham pastroq darajaga tushib qolganliklariga ishora qilmoqda.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Alloh nazdida insonning qadri uning iymoni bilan o'lchanadi. Kimki kufrda o'jarlik qilsa, u Allohning huzurida eng past darajadagi maxluqotga aylanadi.
2. Iymon – bu Alloh tomonidan beriladigan buyuk ne'matdir. Uni qadriga yetish, doimo Allohdan iymonda sobit qolishni so'rash lozim.
3. Inson aqli, ko'zi va qulog'i – bular hidoyat vositlaridir. Bu ne'matlarni to'g'ri ishlatish insonni yuksaltiradi, noto'g'ri ishlatish esa halokatga olib boradi.
4. Musulmon kishi doimo o'z iymonini mustahkamlashga intilishi, kufr va gunohlardan qochishi kerak. Chunki kufrda davom etish insonni Alloh nazdida eng yomon mavqega tushiradi.
5. Bu oyat mo'minlarga Allohning ularni sevishini va iymonlari tufayli ularni ulug'laganini anglatadi. Shuning uchun iymonni asrash va uni ziyoda qilish har bir musulmonning asosiy vazifasidir.