سوره انفال — آیه 59

معانی کلمات:

• سَبَقُوا: پیشی گرفتند، یعنی از دسترس خداوند فرار کردند و نجات یافتند.
• لَا یُعْجِزُونَ: ناتوان نمیسازند، یعنی نمیتوانند خداوند را عاجز و ناتوان کنند و از قلمرو قدرت او خارج شوند.

تفسیر آیه:

این آیه خطاب به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) است و اشاره به مشرکانی دارد که در جنگ بدر شکست خوردند و فرار کردند. خداوند متعال به پیامبرش میفرماید: مبادا کسانی که کافر شدند و آیات الهی را انکار کردند، گمان کنند که از چنگال قدرت خداوند گریختهاند و نجات یافتهاند. آنها هرگز نمیتوانند خداوند را ناتوان سازند و از عذاب او بگریزند. این فرار و شکست ظاهری در میدان جنگ، به هیچ وجه به معنای رهایی از کیفر الهی نیست. خداوند بر همه چیز تواناست و آنها را در هر کجا که باشند، درک خواهد کرد و عذاب خود را بر آنان نازل خواهد نمود. این آیه تسلیایی برای مؤمنان و هشداری جدی برای کافران است که مبادا به قدرت ظاهری و فرار خود مغرور شوند.

فواید و درسهای آیه:

• انسان هرگز نباید به قدرت و توانایی خود مغرور شود و گمان کند که میتواند از دایره قدرت خداوند خارج گردد؛ چرا که خداوند بر همه چیز احاطه کامل دارد.
• شکست ظاهری کافران در این دنیا، نشانه رهایی آنان از عذاب الهی نیست؛ بلکه عذاب خداوند ممکن است در دنیا یا آخرت به آنان برسد.
• این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که خداوند همواره حامی آنان است و هیچ دشمنی، هر چقدر هم قدرتمند باشد، نمیتواند از اراده الهی بگریزد.
• ایمان به عدالت و قدرت خداوند، انسان را در برابر سختیها و تهدیدهای دشمنان استوار میسازد و او را به صبر و پایداری دعوت میکند.