Anfol surasi — Oyat 59

Kalimalarning ma’nolari:

• سَبَقُوا – o‘tib ketdilar, qutulib qoldilar, (ya’ni Allohning azobidan forig‘ bo‘ldilar deb o‘ylash).
• لَا يُعْجِزُونَ – Ular (Allohni) ojiz qoldira olmaydilar, ya’ni Uning irodasidan qochib qutula olmaydilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga xitob qilib, Badr jangida mag‘lub bo‘lgan mushriklardan qolgan kofirlar haqida xabar bermoqda: Ular o‘zlarini Allohning azobidan qutulib ketdilar, deb o‘ylamasinlar. Ular gunoh va isyonlari bilan Allohning jazosidan forig‘ bo‘lib, Najot topdilar, deb gumon qilmasinlar. Chunki ular Allohni ojiz qoldira olmaydilar. Alloh ularni istalgan paytda va istalgan joyda topib oladi. Uning qudrati hech narsadan ojiz emas. Ular qochib qutulishlari mumkin bo‘lgan zot emas, balki Uning azobi ularni albatta topadi va ularning barcha hiyla-nayranglari, kuch-qudratlari Allohning irodasi oldida hech narsa emas. Bu ularga qarshi ogohlantirish va mo‘minlarga esa tasalli va quvonchdir.

Foydalar:

• Mo‘min kishi Allohning qudrati va g‘olibligiga ishonishi lozim. Kofirlarning kuchi va hiylasi qanchalik katta bo‘lmasin, ular Allohning azobidan qochib qutula olmaydilar. Bu e’tiqod mo‘min qalbini mustahkamlaydi va dushmanlardan qo‘rqmaslikka o‘rgatadi.
• Bu oyat musulmonlarga dushman ustidan g‘alaba qozonishning asl manbai Allohning yordami ekanini, moddiy kuch va sonning ko‘pligi emasligini eslatadi. Shuning uchun mo‘min har doim Allohga suyanib, Uning yordamini so‘rashi kerak.
• Kofirlarning o‘zlarini xavfsiz his qilishlari va “biz qutuldik” degan gumonlari ularning xatosidir. Bu holat ularni gunoh va isyonlarida davom etishga undaydi, ammo oxir-oqibat ularning jazosi albatta yetib keladi. Bu esa adolatli va hukmron bo‘lgan Zotning borligiga ishoradir.