سورت عبس — آیت 1

د معنیٰ (کلمې):

• عَبَسَ: مخ یو ځای کول، تندي تاوول، د مخ بڼه بدلول (په غوصه کېدل).
• تَوَلَّىٰ: مخ اړول، شا کول، له یو چا نه مخ واړول.

تفسیر:

دا آیت د رسول الله صلی الله علیه وسلم په اړه نازل شوی دی، چې ستاسو په وړاندې یې ذکر کیږي. پیغمبر صلی الله علیه وسلم د یوې مهمې دندې په ترڅ کې وو – هغه د قریشو د مشرانو سره په خبرو بوخت وو، ځکه چې هغه یې د اسلام د بلنې په اړه هڅول. په دې وخت کې یو ړوند صحابي، عبدالله بن ام مکتوم رضی الله عنه، چې د اسلام د زده کړې لپاره یې لیوالتیا درلوده، پیغمبر صلی الله علیه وسلم ته راغی او د قرآن د زده کړې غوښتنه یې وکړه. خو پیغمبر صلی الله علیه وسلم د دې مشرانو سره د خبرو په بوختیا کې وو، نو د هغه مخ یو څه تاو شو او له هغه نه یې مخ واړاوه – نه د دې لپاره چې هغه یې سپک وګڼي، بلکې د دې لپاره چې هغه په دې فکر کې وو چې د دې مشرانو په اسلام راوړلو سره به ډېر خلک مسلمان شي. خو الله تعالی دې کار ته ځواب ورکړ او دا آیت یې نازل کړ، چې په هغه کې یې د پیغمبر صلی الله علیه وسلم دا کړنه په نرمۍ سره وښودله، ترڅو دا درس ورکړي چې د ایمان او دین په معامله کې باید هیڅوک له پامه ونه غورځول شي، که هغه څومره هم کمزوری او بې وسه وي.

فایدې (ګټې):

• دا آیت موږ ته دا درس راکوي چې د اسلام په خپرولو کې باید ټولو خلکو ته یو شان درناوی وشي، که هغه مشر وي که غریب، که ړوند وي که ځوان.
• دا آیت د رسول الله صلی الله علیه وسلم د بشریت ښکارندوی دی – هغه هم یو انسان وو، چې کله کله یې په طبیعي توګه غبرګون ښودل، خو الله تعالی یې سمدلاسه اصلاح وکړه، چې دا د قرآن د ادب او تادیب ښکارندوی دی.
• دا آیت موږ ته دا هم ښیي چې د علم او دین په لټه کې باید هیڅوک له بل چا نه شرم ونه کړي، لکه څنګه چې عبدالله بن ام مکتوم رضی الله عنه د زده کړې لپاره راغی او الله تعالی یې د ستاینې وړ وګڼله.
• دا آیت د مسلمانانو لپاره دا پیغام لري چې د خلکو ترمنځ د درجې او مقام له مخې توپیر نه کوي، بلکې د تقوی او ایمان له مخې ارزښت ټاکي.