Abəsə surəsi — Ayə 1

1) Bəzi sözlərin izahı:

• عَبَسَ (əbəsə): Üzünü turşutdu, qaşlarını çatdı, üzündə narazılıq əlaməti göründü.
• تَوَلَّى (təvəlla): Üz çevirdi, yanını döndü, diqqətini başqa tərəfə yönəltdi.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Peyğəmbərimizin (sallallahu aleyhi və səlləm) həyatında baş verən bir hadisəyə işarə edir. Bir gün Allah Rəsulu böyük Qüreyş əyanlarını İslam dininə dəvət etməklə məşğul idi. Onların iman gətirməsi İslamın yayılması üçün çox mühüm idi. Elə bu zaman gözləri görməyən Abdullah ibn Ümmü Məktum gəlib ondan bir şey soruşmaq və öyrənmək istədi. Lakin Peyğəmbərimiz həmin vacib söhbətə o qədər diqqət yetirmişdi ki, bu yeni gələn şəxsin sözünü kəsdiyini hiss edib üzünü turşutdu və ondan üz çevirdi.

Bu ayə Uca Allahın Öz Peyğəmbərinə olan incə tərbiyəsini göstərir. Allah Təala bu davranışı bəyənmədi və Öz Rəsulunu nəzakətlə tənbeh etdi. Bu, həm də bizim üçün böyük bir dərsdir: heç kimi kiçik saymamalı, hər kəsə qarşı mehriban və diqqətli olmalıyıq. Kim bilir, bəlkə də ən sadə, ən kasıb və ya ən zəif görünən insan Allah yanında ən dəyərli olandır.

Bu hadisə bizə göstərir ki, İslam dini bütün insanlara bərabər yanaşır — varlıya da, kasıba da, görməyəni də, görənə də. Quranın bu ayəsi əsrlər boyu bizə xatırladır ki, insanları qiymətləndirərkən onların dünyadakı mövqeyinə deyil, qəlblərinin təmizliyinə və Allaha olan yaxınlığına baxmaq lazımdır.

Ey qardaşım, gəl bu ayədən ibrət götürək! Hər kəsə — istər zəngin, istər kasıb, istər tanınmış, istər adi bir insan olsun — eyni hörmətlə yanaşaq. Çünki həqiqi üstünlük yalnız təqva ilədir. Allah bizə bu gözəl əxlaqı bəxş etsin və Rəsulunun (sallallahu aleyhi və səlləm) nümunəsində bizə öyrətdiyi nəzakəti qəlbimizə yerləşdirsin. Amin.