ซูเราะฮฺ อะบะซะ — อายะฮฺ 1

ความหมายของคำสำคัญ:

• عَبَسَ (อะบะสะ): ทำหน้าบึ้งตึง ขมวดคิ้วด้วยความไม่พอใจ
• تَوَلَّى (ตะวัลลา): ผินหน้าไปทางอื่น แสดงความเมินเฉย

คำอธิบายความหมายของอายะฮ์:

อายะฮ์นี้เป็นการเปิดเผยถึงสภาพการณ์หนึ่งที่เกิดขึ้นกับท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ซึ่งอัลลอฮ์ทรงตำหนิด้วยความรักและความเมตตาต่อท่าน เพื่อเป็นการสั่งสอนและชี้ทางที่ถูกต้องแก่ท่าน

เหตุการณ์คือ เมื่อท่านนบีกำลังยุ่งอยู่กับการเชิญชวนบรรดาผู้นำกุเรชผู้มีอิทธิพลให้มารับอิสลาม โดยหวังว่าหากพวกเขาเหล่านั้นเข้ารับอิสลาม จะทำให้การเผยแผ่ศาสนาสะดวกยิ่งขึ้น ในขณะนั้นเอง มีชายตาบอดชื่อ อับดุลลอฮ์ อิบนุ อุมม์ มักตูม เดินทางเข้ามาหาท่านนบีเพื่อขอคำแนะนำและเรียนรู้ศาสนา โดยเขาไม่รู้ว่าท่านนบีกำลังยุ่งอยู่กับเรื่องสำคัญ ท่านนบีรู้สึกไม่พอใจที่ถูกขัดจังหวะ จึงทำสีหน้าบึ้งตึงและหันหน้าหนีจากเขาไป

อัลลอฮ์จึงทรงประทานอายะฮ์นี้ลงมาเพื่อตำหนิท่านนบีอย่างสุภาพ ว่าการที่ท่านหันไปให้ความสำคัญกับบรรดาผู้นำที่หยิ่งผยอง แต่กลับเมินเฉยต่อชายตาบอดผู้มีความกระหายใคร่รู้ในศาสนานั้น ไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง เพราะชายตาบอดผู้นั้นมาเพื่อชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ด้วยความรู้ ในขณะที่บรรดาผู้นำนั้น แม้ท่านจะพยายามเพียงใด พวกเขาก็อาจไม่สนใจก็ได้

บทเรียนและข้อคิดที่ได้รับ:

1. ความเสมอภาคในอิสลาม — คุณค่าของบุคคลอยู่ที่ความศรัทธาและการแสวงหาความรู้ ไม่ใช่ตำแหน่งหรือฐานะทางสังคม อิสลามให้เกียรติผู้ที่ใฝ่เรียนรู้แม้จะเป็นผู้ยากจนหรือผู้พิการ
2. ความอ่อนน้อมถ่อมตนของท่านนบี — แม้ท่านจะเป็นศาสดาที่อัลลอฮ์ทรงยกย่อง แต่เมื่ออัลลอฮ์ทรงตักเตือน ท่านก็ยอมรับและปรับปรุงตนเอง นี่คือแบบอย่างอันงดงามของการเป็นผู้ที่พร้อมรับคำแนะนำเสมอ
3. การให้ความสำคัญกับผู้แสวงหาความรู้ — การตอบรับผู้ที่มาขอความรู้และคำแนะนำนั้นเป็นเรื่องที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง และควรให้ความสำคัญไม่น้อยไปกว่าการเชิญชวนผู้มีอำนาจ
4. ความเมตตาของอัลลอฮ์ — การที่อัลลอฮ์ทรงตำหนิท่านนบีด้วยถ้อยคำที่สุภาพอ่อนโยน สะท้อนถึงความรักที่ทรงมีต่อท่าน และเป็นการสอนให้เรารู้จักว่ากล่าวตักเตือนผู้อื่นด้วยวิธีที่งดงามและไม่ทำลายเกียรติของกันและกัน
5. การไม่ดูถูกผู้ที่อ่อนแอหรือด้อยโอกาส — อิสลามสอนให้เราให้เกียรติทุกคน และไม่มองข้ามผู้ที่ดูเหมือนไม่มีอำนาจหรืออิทธิพล เพราะอัลลอฮ์ทรงมองที่จิตใจและการงานของบุคคล มิใช่วัตถุหรือตำแหน่ง