Sure Abese — Ayet 1

Kelime Anlamları:

• Abese: Yüzünü ekşitti, kaşlarını çattı, suratını astı.
• Tevellâ: Yüzünü çevirdi, arkasını döndü, ilgiden vazgeçti.

Tefsir:

Bu âyet, Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in hayatında yaşanmış önemli bir olaya işaret etmektedir. Âyetin muhatabı doğrudan Peygamberimiz olmakla birlikte, bu hitap aslında tüm insanlığa evrensel bir mesaj taşımaktadır.

Olay şöyle cereyan etmiştir: Peygamber Efendimiz, Kureyş'in ileri gelenlerini İslam'a davet etmekle meşguldü. Bu önemli görüşme sırasında, âmâ (gözleri görmeyen) sahâbî Abdullah İbn Ümmü Mektûm (radıyallahu anh) içeri girdi ve "Ya Resûlallah! Bana Allah'ın sana öğrettiği şeylerden öğret!" diyerek bir talepte bulundu. Ancak Peygamberimiz, o anki meşguliyeti sebebiyle ona yeterince ilgi gösteremedi, yüzünü ekşitti ve başka tarafa yöneldi.

İşte bu âyet, o anki durumu tasvir etmektedir: "Yüzünü ekşitti ve yüz çevirdi."

Bu olay üzerine Yüce Allah, Peygamberine bu şekilde hitap ederek, insanlar arasında makam, mevki, zenginlik veya sosyal statüye göre ayrım yapılmaması gerektiğini; asıl önemli olanın kalplerdeki iman ve Allah'a yöneliş olduğunu öğretmiştir. Bu hitap, aynı zamanda Peygamberimizin şahsında tüm Müslümanlara verilmiş önemli bir derstir: Kim olursa olsun, hangi sosyal konumda bulunursa bulunsun, Allah'a yönelen her kul, aynı saygı ve ilgiyi hak eder.

Bu olay, İslam'ın insanlara bakış açısındaki nezaketi ve adaleti gözler önüne sermektedir. Zira İslam, insanları renklerine, ırklarına, zenginlik veya fakirliklerine göre değil; takva ve imanlarına göre değerlendirir. Bu âyet, bizlere şu müjdeyi verir: Allah katında en değerli olan, O'na en çok yaklaşandır. Hiçbir dünyevi mevki, Allah katında kalp temizliğinin ve samimi imanın yerini tutamaz.

Bu ders, kıyamete kadar tüm Müslümanlar için geçerlidir. Bizler de günlük hayatımızda, insanlara karşı davranışlarımızda bu inceliği gözetmeli; zengin-fakir, güçlü-zayıf demeden herkese aynı güzellikte muamele etmeliyiz. Unutmayalım ki, Allah katında üstünlük ancak takva iledir.